ناصر مباشر، کارشناس اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، در یادداشتی به‌مناسبت ۲۸ اردیبهشت روز جهانی‌موزه‌ها و میراث‌فرهنگی نوشت: ایران با تاریخی کهن و تمدنی دیرپا گنجینه‌ای بی‌بدیل از آثار مکتوب و شفاهی را در خود جای داده است که هر یک بخشی از هویت و فرهنگ این سرزمین را بازتاب می‌دهند. موزه‌ها به مثابه امانت‌داران امین این گنجینه نقشی حیاتی در انتقال دانش و ارزش‌های فرهنگی به نسل‌های آینده ایفا می‌کنند.

میراث مکتوب؛ اوراق زرین تاریخ

آثار مکتوب ایران از کتیبه‌های باستانی و الواح گلی گرفته تا نسخ خطی نفیس و اسناد تاریخی، گواهان زنده‌ای بر نبوغ، خلاقیت و اندیشه‌های گذشتگان این دیارند. این آثار، شامل متون ادبی، علمی، فلسفی، دینی و تاریخی، نه تنها دانش بشری را در طول قرون متمادی ثبت و ضبط کرده‌اند بلکه دریچه‌ای به سوی فهم عمیق‌تر باورها، سنت‌ها، نظام‌های اجتماعی و تحولات تاریخی ایران باستان و دوران اسلامی می‌گشایند. از شاهکارهای ادبی چون شاهنامه و مثنوی گرفته تا رسایل علمی دانشمندانی چون ابن سینا و بیرونی، و اسناد اداری و تجاری ادوار مختلف، هر کدام به تنهایی دنیایی از اطلاعات را در خود دارند که مطالعه و پژوهش بر روی آن‌ها نه تنها به غنای دانش جهانی می‌افزاید بلکه به درک هویت ملی و فرهنگی ما یاری می‌رساند.

میراث شفاهی؛ زمزمه‌های اصالت

در کنار گنجینه مکتوب، میراث شفاهی ایران نیز از تنوع و غنای چشمگیری برخوردار است. این میراث که از نسلی به نسل دیگر منتقل شده شامل افسانه‌ها، قصه‌ها، اشعار عامیانه، لالایی‌ها، مثل‌ها، چیستان‌ها، و آیین‌های نمایشی و موسیقایی است. زبان، گویش، لحن و محتوای این عناصر شفاهی، هر کدام بازتاب‌دهنده فرهنگ، جهان‌بینی، و تجربیات زیسته مردمان در مناطق مختلف ایران است. بررسی این میراث شفاهی، امکان شناخت عمیق‌تر فولکلور، باورهای عامیانه و روابط اجتماعی جوامع محلی را فراهم می‌آورد و به حفظ تنوع فرهنگی ایران کمک شایانی می‌کند.

نقش موزه‌ها در صیانت از میراث

موزه‌ها به عنوان مراکز اصلی گردآوری، حفاظت، پژوهش و نمایش میراث فرهنگی، در بزرگداشت این روز نقشی کلیدی دارند. نمایش آثار مکتوب ارزشمند در کنار معرفی سنت‌های شفاهی از طریق اجراها، نمایش فیلم، و ارایه مستندات، به مخاطبان امکان می‌دهد تا با این گنجینه‌های فرهنگی از نزدیک آشنا شوند. موزه‌ها با برگزاری کارگاه‌های آموزشی، نشست‌های تخصصی و برنامه‌های فرهنگی متنوع، بستری را برای تعامل بیشتر جامعه با میراث خود فراهم می‌آورند و اهمیت پاسداری از آن را گوشزد می‌کنند، موزه‌ها پلی هستند از گذشته به حال جهت شناخت هویت کشور عزیزمان ونه صرفا نختص به یک روز بلکه هر روز پاسداری از این مواریث صرفا کار یک نهاد نیست.

بزرگداشت روز موزه‌ها و میراث فرهنگی تاکیدی دوباره بر ضرورت حفاظت و انتقال گنجینه عظیم مکتوب و شفاهی ایران به نسل‌های آینده است. این میراث، شناسنامه فرهنگی ما و سرمایه‌ای گرانبها برای هویت ملی است. وظیفه همگانی ماست که با حمایت از موزه‌ها و مراکز فرهنگی، در حفظ و معرفی این آثار کوشا باشیم تا چراغ راه هدایت نسل‌های پس از خود باشند.

انتهای پیام/