محسن رضازاده، همیار محیطزیست و منابع طبیعی، پرندهنگر و فعال در زمینه تیمارداری، بازپروری حیاتوحش و شناسایی پوشش گیاهی خوزستان، در گفتوگو با خبرنگار میراث آریا، با توصیف فلور (پوشش گیاهی) پامنار در شهرستان دزفول اظهار کرد: این منطقه پتانسیل بالایی برای انجام تحقیقات میدانی، تدوین پایاننامههای دانشگاهی و حتی چاپ کتابهای تخصصی دارد و میتواند به عنوان یک آزمایشگاه طبیعی بزرگ برای دانشمندان جهان شناخته شود.
تفاوت نامها؛ از «توله» تا «پنجانگشت»
رضازاده با اشاره به پژوهشهای خود به چالش مهم تفاوت نامهای محلی با نامهای علمی اشاره کرد.
او توضیح داد که در پامنار، گیاهی که مردم به آن «توله» میگویند، در فارسی رایج «پنیرک» نامیده میشود، در حالی که نام علمی آن معمولاً سهکلمهای است. همچنین، گل «شقایق» تنوع نامی زیادی دارد و «بابونه» بیش از پنج گونه مختلف است. در مورد درختان نیز، درخت «جاز» که در محلی شناخته میشود، در نامگذاری علمی به «پنجانگشت» معروف است.
داروخانه و آشپزخانه بومی
به گفته همیار محیطزیست و منابع طبیعی، یکی از جذابترین بخشهای این پژوهش، آشنایی با دانش عمیق مردم بومی پامنار در مورد کاربردهای گیاهان بود. مردم این منطقه بهطور سنتی از خواص دارویی و غذایی گیاهان آگاهاند. در درمانهای سنتی استفاده از پونه، بابونه و گیاهان دیگر برای درمان بیماریها مرسوم است. برای محافظت از کودکان، در گذشته، برگ درختچه «جاز» را در بالشت نوزادان میگذاشتند تا از حشرات و جانوران دور بمانند. برای تولید صنایع دستی، بافتن «کپو» با استفاده از برگهای درخت خرما که امروزه به یک هنر جهانی تبدیل شده است ضرورت دارد.
طعمهای بهار و پاییز: کنار و رملیک
رضازاده به تفاوتهای زمانی و طعمی میوههای بومی این منطقه اشاره کرد: درخت کنار، میوه آن در بهار بهدست میآید و طعمی شیرین دارد. از میوه آن آرد تهیه میکنند و درخت رملیک: میوه آن در پاییز رسیده و طعمی ترش دارد. از آن مربا و رب تولید میکنند.
همکاری مردم و فعالان برای آینده
این پژوهشگر پوشش گیاهی خوزستان در ادامه از تلاشهای مستمر مردم محلی و فعالان درختکاری در منطقه پامنار و نواحی اطراف مانند کنارستان و کول خرسان قدردانی کرد و اظهار کرد: این همکاریها، کلید اصلی حفظ اکوسیستم و تبدیل پامنار به یک منطقه گردشگری پایدار و شناختهشده در سطح جهانی است. این همافزایی میان دانش علمی و تجربه بومی، آیندهای روشن برای این منطقه رقم خواهد زد.
این گیاهشناس، با اشاره به دستاوردهای اخیر در منطقه پامنار، بر نقش کلیدی مردم محلی در احیای پوشش گیاهی و هشدار جدی درباره کاشت گونههای غیربومی تأکید کرد.
موفقیت کاشت بومی و هشدار به تخریبگران
او با قدردانی از تلاشهای مردم بومی و فعالان درختکاری در زمینه بادامکاری و کاشت نهال درخت کُنار، گفت: این اقدامات موجب شده تا شاهد پوشش چشمگیری در منطقه باشیم. با این حال، او با نگرانی از بریدن درختان توسط برخی گردشگران و افراد غیربومی خبر داد و خواستار برخورد قاطع قانونی با این تخریبگران شد تا از نابودی این گنجینه طبیعی جلوگیری شود.
خطر گونههای مهاجم و مصرف آب
یکی از نکات حیاتی در گفتوگوی رضازاده، هشدار درباره کاشت گونههای غیربومی بود.
او تصریح کرد: باید از کاشت درختانی مانند «کهور پاکستانی» و «اکالیپتوس استرالیایی» در این منطقه خودداری کرد، زیرا این گونهها منابع آبهای زیرزمینی را به شدت مصرف کرده و تعادل اکولوژیک منطقه را برهم میزنند. تأکید او بر حفظ گونههای بومی و سازگار با اقلیم منطقه بود.
قلعه شاداب؛ ضامن حفاظت و امنیت
رضازاده در پایان این گفتوگو یکی دیگر از ویژگیهای متمایز پامنار را قرارگیری آن در مجاورت «قلعه شاداب» و روستای اسلام آباد(پا قلعه) عنوان کرد و گفت: این مجاورت، نقش مهمی در افزایش سطح حفاظت از این منطقه ایفا کرده است. حضور این اثر تاریخی در کنار طبیعت بکر، باعث شده تا همواره نظارت و مراقبت بیشتری بر این اکوسیستم حساس وجود داشته باشد و از تخریب احتمالی آن جلوگیری شود.
انتهای پیام/
نظر شما