وحید جمالی، معاون گردشگری و سرمایه‌گذاری استان بوشهر در یادداشتی نوشت: استان بوشهر در ایام محرم و صفر، گویی به یک تکیه بزرگ ملی تبدیل می‌شود.

آیین‌های عزاداری در این خطه، نه تنها یک رویداد مذهبی، بلکه میراثی زنده و نمایشی از هویتِ درهم‌تنیده با موسیقی، تاریخ و جامعه‌شناسی مردم جنوب است. در حالی که سوگواری در بسیاری از نقاط ایران با سبک‌های متعارف برگزار می‌شود، بوشهر با ارائه فرم‌هایی منحصربه‌فرد، سینه زنی دایره‌ای، نوای حزن‌انگیز دمام و حرکت دسته‌ها در کوچه‌های بافت قدیم، تجربه‌ای متمایز را به مخاطب ارائه می‌دهد.

سینه‌زنی بوشهری تجلی کامل نظم و اتحاد است. برخلاف سبک‌های رایج که در آن فرد به صورت مستقل عزاداری می‌کند، در بوشهر عزاداران به صورت دایره‌های متحدالمرکز دور «نوحه‌خوان» یا «واحدخوان» می‌چرخند. این ساختار دایره‌ای نمادی از کمال، وحدت و چرخش هستی است. هماهنگی دقیق دست‌ها با ریتم نوحه و گام‌های عزاداران، چنان انضباطی را به نمایش می‌گذارد که تماشاگر ناظر را مجذوب می‌کند. این آیین، فراتر از سوگواری، تمرینی برای همبستگی اجتماعی و تقسیم نقش‌هاست که در آن همه افراد، از کودک تا پیرمرد، جایگاهی در این زنجیره انسانی دارند.

در کنار سینه زنی، دمام‌زنی بخش جدایی‌ناپذیر عزاداری بوشهر است. دمام با صدای کوبنده و ریتم‌های پیچیده‌اش، روایتی از حماسه است. این ساز نه تنها به عنوان ابزاری برای اعلان زمان عزاداری، بلکه به عنوان ضرب‌آهنگی که ریتم حرکت دسته‌ها را تنظیم می‌کند، عمل می‌نماید. ترکیب صدای دمام با شیپور و سنج، فضای صوتی خاصی ایجاد می‌کند که گویی با شرجی هوا و گرمای جنوب آمیخته شده است، فضایی که برای هر شنونده‌ای، حسی از ابهت و غم را توأمان تداعی می‌کند.

در سال‌های اخیر، موجی از گردشگران برای درک عمیق این آیین‌ها به سوی استان بوشهر آمده و این گردشگران، نه تنها به دنبال مشاهده مناسک، بلکه در جست‌وجوی تجربه‌ای اصیل از «زیست مومنانه» مردم جنوب هستند. رشد حضور گردشگران، فرصتی طلایی برای اقتصاد محلی است، اما این ظرفیت برای تبدیل شدن به یک محصول پایدار گردشگری، نیازمند «مدیریت رویداد» است.

عزاداری‌های بوشهر بیش از آنکه یک سنت تکرارپذیر باشد، یک رویداد فرهنگی زنده است که ظرفیت تبدیل شدن به یکی از نمادهای گردشگری مذهبی در ایران را دارد. این آیین‌ها، در صورت برنامه‌ریزی هوشمندانه، نه تنها هویت فرهنگی منطقه را در برابر تهاجم فرهنگ‌های بیگانه تقویت می‌کنند، بلکه موتور محرک توسعه پایدار در جنوب ایران خواهند بود. آنچه بوشهر را متمایز می‌کند، پیوند ناگسستنی میان «عقیده» و «هنر» است، پیوندی که در کوچه‌های قدیمی شهر، با هر دمام و هر چرخش سینه زنی، به گردشگر یادآوری می‌کند که اینجا، فرهنگ، در بطن زندگی جاری است.

انتهای پیام/