رضا دانشزاده، معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی مازندران در یادداشتی نوشت: دوم مردادماه، در گاهشمار کهن تبری، آغاز سالی نو است؛ گاهشماری که ریشه در تاریخ، فرهنگ و شیوه زندگی مردم تبرستان دارد و پس از قرنها، همچنان در میان بسیاری از خانوادههای مازندرانی، بهویژه در مناطق کوهستانی و روستایی، زنده و جاری است. این روز تنها آغاز یک سال جدید نیست، بلکه یادآور تداوم هویت فرهنگی، حافظه تاریخی و پیوند ناگسستنی مردم این سرزمین با میراث ارزشمند نیاکانشان است.
گاهشمار تبری یکی از کهنترین نظامهای زمانسنجی ایران به شمار میرود که بر پایه دانش بومی و شناخت دقیق طبیعت شکل گرفته است. این تقویم با دوازده ماه بومی، ۳۶۰ روز سال، پنج روز پایانی موسوم به «پیتک» و افزوده شدن روز ششم در سالهای کبیسه با عنوان «شیشک»، نمونهای ارزشمند از دانش ایرانیان در تنظیم زمان و هماهنگی آن با چرخههای طبیعی، کشاورزی و زندگی اجتماعی است. در فرهنگ مردم مازندران، روزهای پایانی سال همواره فرصتی برای دید و بازدید، آشتی، همدلی، خانهتکانی، شکرگزاری و آغاز دوباره زندگی بوده و بسیاری از آیینهای محلی نیز در همین ایام برگزار میشد ...
بر اساس پژوهشهای تاریخی، پیشینه این گاهشمار به دوران فرمانروایی گیل گاوباره و فرزندش دابویه، از حاکمان تبرستان، نسبت داده میشود؛ هرچند درباره منشأ دقیق آن دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. آنچه اهمیت دارد، استمرار این تقویم در حافظه تاریخی مردم و حفظ آن در بطن فرهنگ بومی مازندران است؛ موضوعی که نشان میدهد میراث ناملموس، برخلاف آثار مادی، تنها در گذشته باقی نمیماند، بلکه در زندگی روزمره مردم تداوم مییابد و نسل به نسل منتقل میشود.
امروزه در بسیاری از کشورهای جهان، میراث ناملموس بهعنوان یکی از مهمترین ارکان هویت فرهنگی شناخته میشود و حفاظت از آن، ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ تنوع فرهنگی است. زبانها، گویشها، آیینها، جشنها، موسیقی، خوراک، پوشاک، مهارتهای سنتی و گاهشمارهای بومی، همگی بخشی از این سرمایه ارزشمند به شمار میروند. گاهشمار تبری نیز از جمله میراثهای فرهنگی ارزشمند مازندران است که ظرفیت بالایی برای معرفی تاریخ و فرهنگ این سرزمین به نسل جوان و حتی گردشگران داخلی و خارجی دارد.
شناساندن این گاهشمار در مدارس، دانشگاهها، رسانهها و رویدادهای فرهنگی میتواند نقش مؤثری در افزایش آگاهی عمومی نسبت به میراث ناملموس استان ایفا کند. همچنین ثبت، مستندسازی، انجام پژوهشهای علمی و حمایت از آیینهای مرتبط با سال نو تبری، گامی مؤثر در حفاظت از این میراث گرانبها خواهد بود.
معاونت میراثفرهنگی استان مازندران، حفاظت، مستندسازی و معرفی میراث ناملموس را از مهمترین رسالتهای خود میداند و بر این باور است که صیانت از هویت فرهنگی، بدون مشارکت مردم، پژوهشگران، دانشگاهیان، هنرمندان و رسانهها امکانپذیر نخواهد بود. حفظ این گنجینه ارزشمند، مسئولیتی مشترک است که آینده فرهنگی استان را تضمین میکند.
فرارسیدن سال نو تبری را به همه مردم شریف مازندران، بهویژه پاسداران فرهنگ، زبان، گویش و سنتهای بومی، صمیمانه تبریک میگویم و امیدوارم سال جدید، سرشار از سلامتی، آرامش، همبستگی، امید، رونق فرهنگی و شکوفایی برای ایران بزرگ و مازندران سرافراز باشد.
انتهای پیام/
نظر شما