سواد رسانه‌ای و پیوند آن با توسعه گردشگری پایدار

گردشگری، به‌عنوان یکی از پویاترین و بزرگترین صنایع جهان، نقشی دوگانه در توسعه‌ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایفا می‌کند که از یک سو، می‌تواند منبع درآمدزایی، ایجاد اشتغال و تقویت زیرساخت‌ها باشد و از سوی دیگر، در صورت عدم مدیریت صحیح، تهدیدی جدی برای محیط‌زیست، فرهنگ بومی و جوامع محلی محسوب می‌شود.

حمید الماسی نیا فعال رسانه در یادداشتی نوشت: مفهوم گردشگری پایدار، رویکردی است که تلاش می‌کند تا ضمن بهره‌مندی از مزایای اقتصادی گردشگری، از آسیب‌های زیست‌محیطی و فرهنگی جلوگیری کرده و منافع آن را به‌صورت عادلانه بین تمامی ذینفعان توزیع نماید و در این مسیر، سواد رسانه‌ای به‌عنوان یک مهارت کلیدی و ابزاری قدرتمند، نقشی حیاتی و چندوجهی ایفا می‌کند.
سواد رسانه‌ای صرفا به توانایی خواندن و نوشتن محدود نمی‌شود، بلکه فراتر از آن، شامل مجموعه‌ای از مهارت‌ها و دانش‌هاست که به افراد امکان می‌دهد تا اطلاعات را به‌صورت انتقادی ارزیابی کنند، منابع اطلاعاتی را شناسایی و تحلیل نمایند، پیام‌های پنهان و مغرضانه را تشخیص دهند و درنهایت، با آگاهی کامل، تصمیمات مسئولانه بگیرند و در دنیای امروز که با سیل عظیمی از اطلاعات از طریق رسانه‌های مختلف مواجه هستیم، سواد رسانه‌ای به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است.
ارتباط سواد رسانه‌ای و گردشگری پایدار را می‌توان گردشگران، به‌عنوان مهمترین ذینفعان صنعت گردشگری، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی آینده‌ی پایدار آن دارند و سواد رسانه‌ای به گردشگران کمک می‌کند تا قبل از سفر، اطلاعات دقیقی در مورد مقصد خود به‌دست آورند، از مسائل زیست‌محیطی و فرهنگی آن آگاه شوند و گزینه‌های گردشگری مسئولانه را انتخاب کنند.
این امر شامل انتخاب اقامتگاه‌های سازگار با محیط‌زیست، استفاده از حمل‌ونقل عمومی، حمایت از کسب‌وکارهای محلی و احترام به فرهنگ و سنت‌های بومی می‌شود.
گردشگری می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای توانمندسازی جوامع محلی و حفظ فرهنگ و سنت‌های آن‌ها عمل کند و سواد رسانه‌ای به جوامع محلی کمک می‌کند تا با استفاده از رسانه‌ها، داستان‌ها و فرهنگ خود را به گردشگران معرفی کنند، فرصت‌های اقتصادی جدیدی ایجاد کنند و در تصمیم‌گیری‌های مربوط به توسعه گردشگری مشارکت فعال داشته باشند که این امر مستلزم آموزش مهارت‌های تولید محتوا، مدیریت شبکه‌های اجتماعی و ارتباط با رسانه‌ها است.
رسانه‌ها نقش مهمی در شکل‌دهی افکار عمومی و تغییر نگرش‌ها دارند و سواد رسانه‌ای به رسانه‌ها کمک می‌کند تا اطلاعات دقیق و بی‌طرفانه‌ای در مورد گردشگری پایدار ارائه دهند، اهمیت حفظ محیط‌زیست و فرهنگ بومی را برجسته کنند و رفتارهای مسئولانه را ترویج نمایند که این امر نیازمند آموزش خبرنگاران، روزنامه‌نگاران و تولیدکنندگان محتوا در زمینه گردشگری پایدار و سواد رسانه‌ای است.
سواد رسانه‌ای به مردم کمک می‌کند تا عملکرد شرکت‌های گردشگری و دولت‌ها را در زمینه توسعه پایدار مورد ارزیابی قرار دهند و آن‌ها را در قبال مسئولیت‌های خود پاسخگو کنند و این امر مستلزم دسترسی به اطلاعات شفاف و قابل‌اعتماد، امکان نظارت عمومی و وجود سازوکارهای پاسخگویی موثر است.
صنعت گردشگری مستعد انتشار اطلاعات نادرست و تبلیغات فریبنده است که سواد رسانه‌ای به گردشگران کمک می‌کند تا این اطلاعات را تشخیص دهند و از انتخاب گزینه‌های غیرمسئولانه اجتناب کنند.
علی‌رغم اهمیت انکارناپذیر سواد رسانه‌ای در توسعه گردشگری پایدار، چالش‌های متعددی در این زمینه وجود دارد و در بسیاری از جوامع محلی و گردشگران، به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه، به اطلاعات و منابع رسانه‌ای دسترسی ندارند.
حجم بالای اطلاعات موجود در رسانه‌ها، اغلب همراه با اطلاعات نادرست، بی‌کیفیت و گمراه‌کننده است و بسیاری از افراد، ازجمله گردشگران، جوامع محلی و دست‌اندرکاران صنعت گردشگری، از مهارت‌های سواد رسانه‌ای لازم برخوردار نیستند.
نظارت بر عملکرد شرکت‌های گردشگری و رسانه‌ها در زمینه توسعه پایدار، اغلب ضعیف است.
برگزاری کارگاه‌های آموزشی، تولید محتوای آموزشی و استفاده از فناوری‌های نوین برای ارتقای سواد رسانه‌ای گردشگران، جوامع محلی و دست‌اندرکاران صنعت گردشگری و حمایت مالی و معنوی از رسانه‌هایی که به‌دنبال ارائه اطلاعات دقیق، بی‌طرفانه و مسئولانه هستند که در این میان ایجاد پلتفرم‌های آنلاین و آفلاین که اطلاعات مربوط به گردشگری پایدار را جمع‌آوری، تحلیل و منتشر می‌کنند.
تبادل دانش و تجربه بین کشورها در زمینه سواد رسانه‌ای و گردشگری پایدار می‌توان توسعه‌ی همکاری بین‌المللی به همراه داشته باشد.
تشویق به گردشگری مبتنی بر جامعه که در آن جوامع محلی نقش فعالی در برنامه‌ریزی و مدیریت گردشگری دارند که با ایجاد و تقویت سازوکارهای نظارتی موثر برای اطمینان از رعایت استانداردهای پایداری توسط شرکت‌های گردشگری و رسانه‌ها به همراه خواهد داشت.
سواد رسانه‌ای، نه‌تنها یک مهارت ضروری برای شهروندان در دنیای امروز، بلکه یک ابزار حیاتی برای توسعه گردشگری پایدار است و با توانمندسازی گردشگران، تقویت صدای جوامع محلی، افزایش آگاهی عمومی و افزایش شفافیت و مسئولیت‌پذیری، می‌توان به سمت یک گردشگری مسئولانه و پایدار حرکت کرد که به نفع همگان باشد که سرمایه‌گذاری در سواد رسانه‌ای، سرمایه‌گذاری در آینده‌ی گردشگری و آینده‌ی سیاره‌ی ماست. با همت و تلاش جمعی، می‌توانیم از پتانسیل عظیم گردشگری برای ایجاد یک جهان پایدارتر و عادلانه‌تر بهره‌مند شویم.

انتهای پیام/

کد خبر 1404110100036
دبیر مهدی ارجمند

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha