روزبه آلیانی، رئیس دفتر بررسی و همکاری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گیلان در یادداشتی نوشت: رویدادهای گردشگری در دهه‌های اخیر به یکی از کارآمدترین ابزارهای سیاست‌گذاری توسعه مقصد تبدیل شده‌اند؛ ابزارهایی که با ایجاد جریان موقت اما متمرکز تقاضا، می‌توانند آثار چندبعدی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در جوامع میزبان برجای بگذارند. پژوهش‌های حوزه مدیریت گردشگری نشان می‌دهد که برگزاری هدفمند جشنواره‌ها، نمایشگاه‌ها، آیین‌های سنتی و رویدادهای ورزشی، علاوه بر تقویت تصویر مقصد (Destination Image)، نقش مهمی در افزایش رقابت‌پذیری مناطق گردشگری ایفا می‌کند.

از منظر اقتصادی، رویدادهای گردشگری با تحریک تقاضای سفر، موجب افزایش درآمدهای مستقیم و غیرمستقیم در بخش‌های اقامتی، حمل‌ونقل، صنایع‌دستی و خدمات پذیرایی می‌شوند. این پدیده که در ادبیات اقتصادی با عنوان اثر چندبرابری (Multiplier Effect) شناخته می‌شود، سبب گردش سرمایه در سطح محلی و افزایش اشتغال‌زایی کوتاه‌مدت و بلندمدت می‌گردد. افزون بر این، بسیاری از رویدادها به‌عنوان محرک توسعه زیرساخت‌های شهری و جذب سرمایه‌گذاری عمل می‌کنند و زمینه ارتقای کیفیت خدمات عمومی را فراهم می‌آورند.

در بعد اجتماعی، رویدادهای گردشگری بستری برای تقویت سرمایه اجتماعی و تعاملات بین‌فرهنگی فراهم می‌کنند. مشارکت جامعه محلی
در برنامه‌ریزی و اجرای رویدادها می‌تواند حس تعلق، اعتماد اجتماعی و انسجام جمعی را افزایش دهد. همچنین بازتاب رسانه‌ای این رویدادها، تصویری مثبت از مقصد در سطح ملی و بین‌المللی ایجاد کرده و به ارتقای جایگاه اجتماعی منطقه کمک می‌کند.

از منظر فرهنگی، این رویدادها ابزار مؤثری برای حفظ و بازآفرینی میراث ناملموس به شمار می‌آیند. بسیاری از آیین‌ها، هنرها و سنت‌های بومی که در معرض فراموشی قرار دارند، از طریق جشنواره‌ها احیا شده و به نسل‌های آینده منتقل می‌شوند. در عین حال، آشنایی گردشگران با هویت فرهنگی مقصد، به تقویت گفت‌وگوی فرهنگی و افزایش درک متقابل میان جوامع منجر می‌شود.

با این وجود، ادبیات علمی بر ضرورت مدیریت پایدار رویدادها تأکید دارد. چالش‌هایی نظیر ازدحام بیش از ظرفیت تحمل مقصد (Carrying Capacity)، فشار بر منابع طبیعی، افزایش هزینه‌های زندگی و تغییرات فرهنگی 
ناخواسته، از جمله پیامدهای احتمالی برنامه‌ریزی نامناسب هستند. از این‌رو، اتخاذ رویکرد توسعه پایدار گردشگری که مبتنی بر مشارکت ذی‌نفعان، حفاظت از منابع و توزیع عادلانه منافع باشد، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

در مجموع، رویدادهای گردشگری زمانی می‌توانند به‌عنوان موتور محرک توسعه پایدار عمل کنند که در چارچوب برنامه‌ریزی راهبردی، با مشارکت فعال جامعه میزبان و با توجه به ملاحظات زیست‌محیطی و فرهنگی اجرا شوند. در چنین شرایطی، این رویدادها نه‌تنها به رونق اقتصادی می‌انجامند، بلکه به تقویت هویت محلی، افزایش سرمایه اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی در جوامع هدف گردشگری کمک خواهند کرد.

انتهای پیام/