میراث آریا: این موضوع در گفتوگوی زنده برنامه «پویش» رادیو فرهنگ با حسین ایزدی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مازندران، مطرح شد. او در این گفتوگو با اشاره به پیشینه تاریخی استان در حوزه فرش و دستبافتههای سنتی، از نهایی شدن مراحل اداری و اخذ مجوزهای لازم برای تأسیس این موزه خبر داد.
روفوگری؛ هنری برخاسته از نیاز و زیستبوم
روفوگری بهعنوان هنر مرمت و بازسازی فرش، ریشهای عمیق در سبک زندگی مردم مازندران دارد. مدیرکل میراثفرهنگی استان در تشریح این پیشینه اظهار کرد: مازندران به دلیل شرایط اقلیمی خاص، بهویژه رطوبت بالا، همواره با فرسودگی زودهنگام فرشها مواجه بوده و همین مسئله، مرمت فرش را به یک ضرورت دائمی در زندگی خانوارها تبدیل کرده است.
او افزود: این نیاز مستمر سبب شد روفوگری در مازندران نهتنها بهعنوان یک مهارت فنی، بلکه بهصورت دانشی بومی و شغلی موروثی شکل بگیرد. بسیاری از استادکاران این هنر، آموزشهای خود را در محیط خانواده و کارگاههای سنتی فرا گرفتهاند و این دانش بهصورت نسلبهنسل منتقل شده است.
مازندران؛ خاستگاه فرش و دستبافتههای سنتی
ایزدی با اشاره به تنوع دستبافتههای سنتی در استان گفت: تولید فرش، جاجیم، گلیچ و سایر منسوجات بومی در مازندران سابقهای طولانی دارد و همین تنوع، بستر شکلگیری و گسترش هنر روفوگری را فراهم کرده است. به گفته او، حجم بالای تولید و مصرف فرش در گذشته، موجب شده مهارتهای مرتبط با مرمت و نگهداری آن نیز در این منطقه به بلوغ برسد.
او تأکید کرد: روفوگری در مازندران تنها یک فعالیت اقتصادی نبوده، بلکه بخشی از هویت فرهنگی مردم این خطه به شمار میرود و حفظ آن، به معنای پاسداشت بخشی از تاریخ اجتماعی و معیشتی استان است.
از ایده تا اجرا؛ طی مسیر اداری و کارشناسی
مدیرکل میراثفرهنگی مازندران درباره روند شکلگیری موزه تخصصی روفوگری توضیح داد: ایده تأسیس این موزه با هدف صیانت از دانش بومی و جلوگیری از فراموشی این هنر مطرح شد و پس از تهیه پروپوزال تخصصی، مراحل کارشناسی آن در سطوح استانی و ملی انجام گرفت.
او ادامه داد: مجوزهای لازم از وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی اخذ شده و این موزه بهصورت رسمی در هفته میراثفرهنگی افتتاح خواهد شد. به گفته او، انتخاب این زمان نمادین، نشاندهنده اهمیت توجه به میراث ناملموس در کنار آثار تاریخی ملموس است.
موزهای فراتر از نمایش
بر اساس توضیحات ارائهشده، موزه تخصصی روفوگری تنها به نمایش ابزارها و نمونههای قدیمی محدود نخواهد بود. ایزدی با اشاره به رویکرد محتوایی این مرکز گفت: در کنار بخش نمایشگاهی، فضاهای آموزشی و پژوهشی نیز در نظر گرفته شده تا این موزه به یک مرکز زنده و پویا تبدیل شود.
او افزود: یکی از اهداف اصلی، مستندسازی شیوههای سنتی روفوگری و انتقال تجربه استادکاران پیشکسوت به نسل جدید است. بسیاری از این استادکاران امروز در سنینی هستند که اگر دانش آنها ثبت نشود، خطر از بین رفتن بخشی از این میراث وجود دارد.
جلوگیری از انقراض یک هنر تخصصی
روفوگری از جمله هنرهایی است که با تغییر سبک زندگی و صنعتی شدن فرآیندهای تولید فرش، با تهدید فراموشی مواجه شده است. مدیرکل میراثفرهنگی مازندران با اشاره به این چالش گفت: کاهش استفاده از فرشهای دستباف و تغییر الگوهای مصرف، موجب شده تقاضا برای روفوگری نیز کاهش یابد.
او تأکید کرد: ایجاد یک موزه تخصصی میتواند ضمن افزایش آگاهی عمومی، جایگاه این هنر را دوباره احیا کند و نسل جوان را به یادگیری و فعالیت در این حوزه ترغیب کند.
پیوند میراث فرهنگی و گردشگری تخصصی
ایزدی در بخش دیگری از این گفتوگو به نقش موزه روفوگری در توسعه گردشگری استان اشاره کرد و گفت: گردشگری مازندران نباید صرفاً به جاذبههای طبیعی مانند دریا، جنگل و کوهستان محدود شود. توسعه گردشگری فرهنگی میتواند به تنوعبخشی مقاصد و افزایش ماندگاری گردشگران کمک کند.
او افزود: موزه تخصصی روفوگری ظرفیت آن را دارد که بهعنوان یک جاذبه منحصربهفرد، پژوهشگران، هنرمندان، مرمتگران فرش و گردشگران علاقهمند به میراث ناملموس را از داخل و خارج کشور جذب کند.
اقتصاد فرهنگ و ایجاد فرصتهای شغلی
به گفته مدیرکل میراثفرهنگی مازندران، این پروژه فرهنگی میتواند در حوزه اقتصاد فرهنگ نیز اثرگذار باشد. او اظهار کرد: راهاندازی موزه، زمینه ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در حوزه صنایعدستی، آموزش، پژوهش و گردشگری را فراهم میکند و میتواند به رونق معیشت هنرمندان بومی کمک کند.
او تأکید کرد: توجه به هنرهای تخصصی مانند روفوگری، بخشی از راهبرد توسعه پایدار فرهنگی و اقتصادی استان است.
بازتعریف هویت فرهنگی مازندران
ایزدی در پایان با تأکید بر ضرورت بازشناسی ظرفیتهای فرهنگی استان گفت: مازندران تنها مقصد گردشگری طبیعتمحور نیست، بلکه گنجینهای از هنرها، آیینها و دانشهای بومی را در خود جای داده است که هر یک قابلیت معرفی در سطح ملی و بینالمللی را دارند.
او راهاندازی نخستین موزه تخصصی روفوگری جهان را نمادی از توجه به میراث فرهنگی ناملموس دانست و ابراز امیدواری کرد این تجربه، الگویی برای صیانت از سایر هنرهای سنتی در کشور باشد.
انتهای پیام/
نظر شما