داوود آبیان سرپرست معاونت گردشگری ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان در یادداشتی نوشت: در چنین فضایی، گردشگری سلامت نهتنها بهعنوان یک فعالیت اقتصادی، بلکه بهمثابه ابزاری برای دیپلماسی سلامت، توسعه پایدار و ارتقای جایگاه بینالمللی مناطق مختلف شناخته میشود.
استان اصفهان با پیشینه تاریخی، فرهنگی و علمی غنی و همچنین برخورداری از زیرساختهای مطلوب در حوزه سلامت، یکی از مستعدترین مناطق کشور برای توسعه گردشگری سلامت محسوب میشود. بااینحال، بهرهبرداری مؤثر از این ظرفیتها مستلزم شناخت دقیق مزیتها، واکاوی چالشها و تحلیل روندهای توسعه این حوزه است.
مفهوم و ابعاد گردشگری سلامت
گردشگری سلامت مفهومی چندبعدی است که فراتر از درمان صرف بیماران قرار میگیرد. این نوع گردشگری شامل مجموعهای از خدمات پزشکی، درمانی، پیشگیرانه، توانبخشی و حتی ارتقای کیفیت زندگی است که در بستر سفر و جابهجایی مکانی شکل میگیرد. درواقع، گردشگر سلامت نهتنها به دنبال درمان بیماری، بلکه در پی تجربه محیطی آرام، خدمات باکیفیت، هزینههای مقرونبهصرفه و اطمینان از استانداردهای پزشکی است.
در این چارچوب، گردشگری سلامت پیوندی معنادار میان نظام سلامت، صنعت گردشگری، خدمات رفاهی و مدیریت شهری ایجاد میکند. موفقیت در این حوزه مستلزم نگاهی سیستماتیک و تلفیقی است که همزمان به درمان، اقامت، حملونقل، ارتباطات بینالمللی و رضایتمندی گردشگر توجه داشته باشد.
مزیتهای نسبی استان اصفهان در توسعه گردشگری سلامت
یکی از مهمترین مزیتهای استان اصفهان، وجود سرمایه انسانی متخصص در حوزه پزشکی و درمان است. حضور پزشکان حاذق، مراکز درمانی مجهز، دانشگاههای علوم پزشکی معتبر و تجربه چند دههای در ارائه خدمات درمانی تخصصی، بستری مناسب برای جذب بیماران داخلی و خارجی فراهم کرده است. این توان علمی و تخصصی، پایه اصلی اعتمادسازی در گردشگری سلامت به شمار میآید. همچنین شهرک سلامت اصفهان بهعنوان یکی از بزرگترین مجموعههای درمانی کشور شناخته میشود و بهمنظور تمرکز خدمات پزشکی، تشخیصی و توانبخشی در فضایی مدرن و منسجم طراحیشده است. بیمارستان میلاد اصفهان با امکانات پیشرفته و بخشهای تخصصی نیز نقش مهمی در ارائه خدمات درمانی با استانداردهای بینالمللی دارد. علاوه بر این، چندین بیمارستان فوق تخصصی در سطح استان اصفهان نظیر بیمارستان الزهرا (ع)، امین، سجاد و نور با تمرکز بر رشتههای مختلف پزشکی ازجمله قلب و عروق، مغز و اعصاب و جراحیهای پیشرفته، مجموعهای قدرتمند از زیرساختهای سلامت را تشکیل دادهاند که موجب ارتقای سطح درمان و رفاه بیماران در منطقه شدهاند.
مزیت اقتصادی و هزینههای رقابتی درمان
در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه و جهان، هزینههای درمانی در ایران و بهویژه در اصفهان بهطور قابلتوجهی پایینتر است. این مزیت اقتصادی، بهویژه برای بیماران کشورهای همسایه و حتی برخی کشورهای اروپایی، عاملی تعیینکننده در انتخاب مقصد درمان محسوب میشود. کاهش هزینهها، بدون افت محسوس در کیفیت خدمات، میتواند اصفهان را به مقصدی رقابتی در بازار منطقهای گردشگری سلامت تبدیل کند.
همافزایی گردشگری سلامت و گردشگری فرهنگی
اصفهان بهعنوان یکی از قطبهای اصلی گردشگری فرهنگی ایران، واجد ویژگی منحصربهفردی است که کمتر مقصد درمانی از آن برخوردار است. وجود آثار تاریخی، فضاهای شهری هویتمند، صنایعدستی، هنر و معماری فاخر، این امکان را فراهم میآورد که تجربه درمان با تجربه فرهنگی و تفریحی درهمآمیزد. این همافزایی میتواند مدت اقامت گردشگران سلامت را افزایش داده و ارزشافزوده اقتصادی بیشتری برای استان ایجاد کند.
ظرفیت برندسازی منطقهای و بینالمللی
در صورت برنامهریزی هدفمند، گردشگری سلامت میتواند به ابزاری برای بازتعریف برند استان اصفهان در سطح بینالمللی تبدیل شود. تصویرسازی از اصفهان بهعنوان «شهر سلامت، فرهنگ و آرامش» میتواند نقش مهمی در جذب گردشگران، سرمایهگذاران و همکاریهای بینالمللی ایفا کند.
ضعف زیرساختهای یکپارچه گردشگری سلامت
باوجود برخورداری از مراکز درمانی متعدد، هنوز زیرساختهای یکپارچه و نظاممند برای مدیریت گردشگر سلامت در استان بهطور کامل شکل نگرفته است. نبود زنجیره منسجم خدمات از مرحله ورود بیمار تا پیگیریهای پس از درمان، موجب پراکندگی، ناهماهنگی و کاهش رضایت گردشگران میشود.
کاستیهای بازاریابی و معرفی بینالمللی
یکی از چالشهای اساسی، ضعف در بازاریابی حرفهای و هدفمند در سطح بینالمللی است. بسیاری از ظرفیتهای درمانی و گردشگری اصفهان بهدرستی در بازارهای هدف معرفی نشدهاند. فقدان برند مشخص، محتوای چندزبانه و حضور فعال در پلتفرمهای جهانی، باعث شده است که استان سهم محدودی از بازار جهانی گردشگری سلامت داشته باشد.
محدودیتهای دسترسی و حملونقل
دسترسی آسان و سریع، یکی از شاخصهای مهم در انتخاب مقصد گردشگری سلامت است. محدودیت پروازهای مستقیم بینالمللی به اصفهان و وابستگی به مسیرهای غیرمستقیم، هزینه و زمان سفر بیماران خارجی را افزایش داده و از جذابیت مقصد میکاهد.
ضعف هماهنگی نهادی
گردشگری سلامت ذاتاً حوزهای میان بخشی است. نبود هماهنگی مؤثر میان نهادهای متولی سلامت، گردشگری، حملونقل، بیمه و امور بینالملل، یکی از موانع اصلی توسعه این صنعت در استان به شمار میرود. سیاستهای جزیرهای و نبود مدیریت واحد، مانع شکلگیری راهبردی منسجم شده است.
چالشهای ادراکی و تصویری
تصویر ذهنی گردشگران خارجی از ایران، که متأثر از فضای رسانهای جهانی است، میتواند بر تصمیمگیری آنان اثرگذار باشد. این چالش بیش از آنکه ماهیت واقعی داشته باشد، ریشه در ادراک و ذهنیت دارد و نیازمند سیاستهای ارتباطی، اطلاعرسانی شفاف و دیپلماسی عمومی هوشمندانه است.
روندها و تحولات اخیر گردشگری سلامت در اصفهان
در سالهای اخیر، نشانههایی از توجه جدیتر به گردشگری سلامت در استان اصفهان مشاهده میشود. افزایش مراکز دارای مجوز پذیرش بیماران بینالمللی، شکلگیری پروژههایی مانند شهرک سلامت و ورود تدریجی بخش خصوصی به این حوزه، بیانگر حرکت بهسوی سازمانیافتگی بیشتر است.
همچنین، رویکرد سیاستگذاران استانی به سمت تدوین برنامههای راهبردی، ایجاد سازوکارهای هماهنگکننده و بهرهگیری از تجربیات موفق سایر کشورها در حال تغییر است. این روندها اگرچه هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارند، اما میتوانند مبنایی برای توسعه پایدار در آینده باشند.
الزامات و راهکارهای رونق گردشگری سلامت در اصفهان
برای تحقق ظرفیتهای بالقوه، توجه به چند محور اساسی ضروری است:
- تدوین نقشه راه جامع گردشگری سلامت استان با مشارکت همه ذینفعان
- تقویت بازاریابی بینالمللی و برندینگ تخصصی متناسب با بازارهای هدف
- استانداردسازی خدمات درمانی و گردشگری مطابق با معیارهای جهانی
- تسهیل دسترسیهای بینالمللی و بهبود زیرساختهای حملونقل
- توانمندسازی نیروی انسانی از طریق آموزشهای تخصصی و بینفرهنگی
گردشگری سلامت برای استان اصفهان نهتنها یک فرصت اقتصادی، بلکه مسیری راهبردی برای توسعه پایدار، ارتقای کیفیت خدمات سلامت و تقویت جایگاه بینالمللی استان محسوب میشود. اصفهان با تکیهبر سرمایه انسانی متخصص، پیشینه فرهنگی غنی و مزیتهای اقتصادی، ظرفیت تبدیلشدن به یکی از قطبهای اصلی گردشگری سلامت در منطقه را دارد. بااینحال، تحقق این هدف مستلزم نگاه تحلیلی، برنامهریزی بلندمدت و عبور از رویکردهای مقطعی است.
انتهای پیام/
نظر شما