نگار اسدی در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با اشاره به آیین‌های ماه مبارک رمضان در استان اردبیل اظهار کرد: در گذشته‌های نه‌چندان دور، با فرارسیدن ماه رمضان، هر خانواده موظف بود همسایه سمت راست و چپ خود را برای سحری بیدار کند و این بیدارباش به‌صورت زنجیروار در سراسر محل ادامه می‌یافت تا چراغ همه خانه‌ها روشن شود.

وی افزود: صدای در زدن‌ها در سکوت شب، نماد همدلی، مسئولیت‌پذیری و پیوند اجتماعی میان اهالی محسوب می‌شد و کارکردی فراتر از یک رفتار فردی داشت.

این پژوهشگر میراث ناملموس ادامه داد: این آیین ساده اما عمیق، شبکه‌ای غیررسمی از تعاون اجتماعی را شکل می‌داد که در آن، هیچ خانه‌ای از قلم نمی‌افتاد و مفهوم همسایگی به معنای واقعی کلمه محقق می‌شد.

اسدی در بخش دیگری از سخنان خود به سنت‌های خوراکی رمضان در اردبیل پرداخت و گفت: سفره‌های افطار در اردبیل همواره رنگ‌وبویی از سادگی، مقوی‌بودن و سازگاری با اقلیم سرد منطقه داشته است؛ خوراکی‌هایی مانند زردآلو، تخم‌مرغ، فرنی با مربای گل سرخ و نان به‌همراه پنیر و کره، آغازگر افطار بوده‌اند.

وی تصریح کرد: حضور زردآلو در سفره افطار، با مزاج گرم خود، به تعادل طبع در اقلیم خنک اردبیل کمک می‌کند و قند طبیعی آن، پس از ساعت‌ها روزه‌داری، انرژی مورد نیاز بدن را تأمین می‌کند.

این پژوهشگر با اشاره به غذاهای شاخص رمضان در اردبیل خاطرنشان کرد: سوتی‌پلو و سوتی‌آش از مهم‌ترین غذاهای این ماه هستند؛ سوتی‌پلو که همان شیرپلو است با برنج و شیر تهیه می‌شود و سوتی‌آش نیز نوعی شیربرنج محلی با بافتی نرم و ارزش غذایی بالاست که برای افطار و سحر بسیار مناسب است.

اسدی افزود: این غذاها به دلیل لطافت، قابلیت هضم مناسب و ارزش تغذیه‌ای، با منطق روزه‌داری سازگارند و نشان می‌دهند که فرهنگ غذایی رمضان در اردبیل بر پایه تجربه تاریخی و دانش بومی شکل گرفته است.

وی همچنین به اریشته‌پلو اشاره کرد و گفت: اریشته‌پلو از غذاهای سنتی مردم اردبیل در ماه رمضان است که در گذشته رشته‌های آن به‌صورت دستی در خانه‌ها تهیه می‌شد؛ رشته‌ها همراه با برنج دم می‌شوند و به دلیل طبع گرم، سردی برنج را متعادل می‌کنند.

او ادامه داد: ترکیب اریشته‌پلو با بورانی، الگویی از توازن مزاجی و تغذیه‌ای را ارائه می‌دهد که ریشه در فهم دقیق مردم از اقلیم، مزاج و نیازهای جسمی در ماه روزه‌داری دارد.

این پژوهشگر میراث ناملموس در جمع‌بندی سخنان خود تاکید کرد: میراث خوراک و آیین‌های رمضان در اردبیل، بازتابی از هویت فرهنگی، سرمایه اجتماعی و عقلانیت زیستی مردم این منطقه است که می‌تواند در قالب برنامه‌های صیانت، مستندسازی و بازآفرینی فرهنگی مورد توجه سیاست‌گذاران حوزه میراث‌فرهنگی قرار گیرد.

اسدی خاطرنشان کرد: بازخوانی و روایت این سنت‌ها در فضای رسانه‌ای امروز، نه‌تنها به تقویت هویت محلی کمک می‌کند، بلکه الگویی الهام‌بخش از همبستگی اجتماعی و زیست‌فرهنگی ایرانی ـ اسلامی را به نسل جدید منتقل می‌کند.

انتهای پیام/