رجبعلی لبافخانیکی در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا، با تبیین مبانی حقوقی و تمدنی حفاظت از میراثفرهنگی اظهار کرد: زیستن در یک جامعه، اعم از ملی یا جهانی، مستلزم رعایت قوانین و مقرراتی است که برای حفظ منافع جمعی و صیانت از شئون آن جامعه وضع شده است. میراثفرهنگی از مهمترین نمادهای هویت و شئون ملی ملتهاست و تعرض به آن، تعرض به حافظه تاریخی یک ملت به شمار میرود.
وی با اشاره به تعریف قانونی میراثفرهنگی در اساسنامه میراثفرهنگی کشور مصوب اول اردیبهشت ۱۳۶۷ افزود: در این قانون، میراثفرهنگی بهعنوان آثار باقیمانده از گذشتگان و نشانگر حرکت انسان در طول تاریخ تعریف شده است؛ تعریفی که بر جایگاه هویتی و تمدنی این آثار دلالت دارد و مسئولیت صیانت از آنها را دوچندان میکند.
این پیشکسوت میراثفرهنگی با تشریح چارچوبهای بینالمللی حفاظت از آثار تاریخی تصریح کرد: در سطح جهانی نیز برای پاسداشت این سرمایههای بشری تمهیدات روشنی اندیشیده شده است. از جمله قرارداد حمایت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه که مشتمل بر ۴۰ ماده و یک آییننامه اجرایی است و در ۱۴ مه ۱۹۵۴ در شهر لاهه هلند به تصویب رسید. تمامی کشورهای عضو، مصوبات آن را لازمالاجرا دانستهاند و متعهد به رعایت مفاد آن شدهاند.
لبافخانیکی ادامه داد: همچنین در ۱۶ نوامبر ۱۹۷۲، دولتهای عضو یونسکو با تصویب کنوانسیون حمایت از میراثفرهنگی و طبیعی جهان در شهر پاریس، سازوکاری بینالمللی برای حفاظت از میراثفرهنگی و طبیعی بشریت بنیان نهادند؛ کنوانسیونی مشتمل بر یک مقدمه و ۳۸ ماده که هدف آن، صیانت از میراثهای فرهنگی و طبیعی در مقیاس جهانی است.
وی با اشاره به پیامدهای فرهنگی مخاصمات نظامی اظهار کرد: با بروز جنگ، نهتنها جان انسانها بلکه اموال و داراییهای آنان نیز در معرض تهدید و نابودی قرار میگیرد و متأسفانه میراثهای فرهنگی نیز از این آسیبها مصون نمیمانند. تأسفبار آنکه گاه همان کشورهایی که این کنوانسیونها را امضا کردهاند، با بیتوجهی به تعهدات خود، خسارات جبرانناپذیری به میراثفرهنگی وارد میکنند.
این پژوهشگر حوزه میراثفرهنگی، مجموعه تاریخی کاخ گلستان را نمونهای روشن از این وضعیت دانست و گفت: کاخ گلستان، مجموعهای از بناهای تاریخی و آثار هنری نفیس در میدان پانزده خرداد (ارگ) تهران، در جریان جنگ ناخواسته جاری بهشدت آسیب دیده و بخشهایی از تزئینات ارزشمند آن فرو ریخته است؛ رخدادی که نهتنها خسارتی ملی، بلکه ضایعهای برای میراثفرهنگی بشریت محسوب میشود.
وی با یادآوری ثبت این اثر در فهرست میراث جهانی تصریح کرد: این مجموعه در سال ۱۳۹۲ با شماره ۵۱۸۵ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده و تحت نظارت و حمایت این نهاد بینالمللی قرار دارد؛ ازاینرو هرگونه آسیب به آن، ابعاد فراملی و مسئولیتهای حقوقی مضاعف ایجاد میکند.
لبافخانیکی در پایان با تاکید بر ضرورت اقدام حقوقی و دیپلماتیک خاطرنشان کرد: لازم و ضروری است که نهادهای متولی و مسئول، موارد نقض معاهدات و مصوبات سازمان ملل متحد را با جدیت پیگیری و به اطلاع افکار عمومی جهانی برسانند و همزمان برای مصونیت سایر آثار تاریخی، موزهها و مجموعههای فرهنگی و هنری کشور، تدابیر پیشگیرانه و راهکارهای حفاظتی مؤثر اتخاذ کنند.
انتهای پیام/
نظر شما