حفاظت از کتیبه‌ها و آثاری موزه‌ای چون نسخ خطی و اسناد تاریخی

موزه‌ها و آرشیوها به عنوان محل نگهداری آثار و مدارک تاریخی در برابر حوادث و خطرات طبیعی و انسانی آسیب‌پذیر هستند. وقوع حوادثی مانند آتش‌سوزی، زلزله، سیل، سرقت و... می‌توانند خسارات جبران‌ناپذیری به این آثار فرهنگی وارد کند.

مژگان اسماعیلی عضو هیئت علمی پژوهشکده زبان‌شناسی، کتیبه و متون در یادداشتی نوشت: وجود یک برنامه جامع مدیریت بحران اولا برای حفاظت از جان انسان‌ها در اماکن مذکور و ثانیا حفظ آثار فرهنگی ضروری است، این برنامه عملی می‌تواند بر اساس استانداردهای یونسکو و توصیه‌های سازمان‌های بین‌المللی مانند ایکوم و ایکروم تهیه شود.

حفاظت از کتیبه‌هایی که در فضای باز قرار دارند، در زمان بحران بسیارحساس‌تر است، زیرا این آثار در برابر عوامل طبیعی و انسانی کاملاً بی‌دفاع‌اند. برای چنین کتیبه‌هایی معمولاً حفاظت در محل اولویت دارد، چون جابه‌جایی ممکن است به خود کتیبه آسیب بزند.

در اولین مرحله باید جلوگیری از آسیب مستقیم انجام شود:

• پوشاندن کتیبه با محافظ های مناسب (فوم های ضربه گیر، فلزات سبک و محکم و ...).
• ایجاد سقف موقت برای جلوگیری از باران، ریزش سنگ و... (این اقدامات باید به گونه‌ای باشند که به سطح کتیبه نچسبند و تهویه مناسب داشته باشند).
• ایجاد حصار، پر کردن منافذ اطراف کتیبه برای استحکام‌بخشی، ضد آب کردن، جلوگیری از فرسایش، کنترل دسترسی افراد غیر متخصص، در صورت امکان اسکن سه بعدی از کتیبه، نقشه‌برداری از محل کتیبه و در صورت خطر قطعی مانند حملات هوایی کتیبه باید با حداقل جابه‌جایی و روش‌های علمی به محلی امن منتقل شود.

در بحران برای اشیای موزه‌ای باید سریع تصمیم گرفت و بسته به اهمیت آثار بایستی اقدام کرد.

اولویت‌بندی آثار

بدیهی است اشیای منحصربه‌فرد و نادر در اولویت قرار دارند و اشیای آسیب‌پذیرتر و سپس عمومی در اولویت‌های دیگر قرار خواهند گرفت.

- بسته‌بندی‌های ضد حریق و ضد آب

-حفاظت در برابر سیل و آب

- حفاظت در برابر آتش‌سوزی

- تهیه نسخه دیجیتال

- بسته‌بندی نسخ خطی و اسناد تاریخی

- انتقال به محل‌های امن:

• مخزن امن در داخل موزه
• اتاق ضدآتش یا زیرزمین استاندارد
• محل‌های امن خارج از شهر (در بحران‌های بزرگ)
• انبارهای محرمانه حفاظت اموال فرهنگی

- بسته‌بندی نسخ خطی و کاغذ:

• استفاده از کاغذ بدون اسید
• قرار دادن در جعبه‌های مقوایی بدون اسید
• استفاده از پاکت‌های ضدآب ولی تنفس‌پذیر
• عدم تماس مستقیم پلاستیک با کاغذ

اقدامات ضروری

. قرار دادن نسخ خطی در گاوصندوق ضدحریق
. نصب پتوهای ضدآتش
. بستن مسیرهای دود و آتش با درهای مقاوم
. عدم استفاده از مواد قابل اشتعال در بسته‌بندی

انتهای پیام/

کد خبر 1405020900546
دبیر مریم قربانی‌نیا

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha