محمد آشوری تازیانی استاندار هرمزگان در یادداشت به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراثفرهنگی نوشت: روز جهانی موزه و هفته میراثفرهنگی فرصتی مغتنم برای تأملی دوباره در جایگاه میراثفرهنگی بهعنوان یکی از بنیادیترین مؤلفههای هویت تاریخی و اجتماعی ملتهاست. میراثفرهنگی، نه صرفاً مجموعهای از بناها، اشیا و محوطههای تاریخی، بلکه حافظه زنده یک جامعه و روایتگر سیر تداوم تمدنی آن درگذر زمان است. هر جامعهای که نسبت خود را با میراثفرهنگی خویش بهدرستی بازشناسد، درواقع پیوند میان گذشته، حال و آینده را استوارتر ساخته و بنیانهای هویتی خود را در مسیر تحولات جهانی حفظ کرده است.
استان هرمزگان از این منظر، یکی از پهنههای برجسته در جغرافیای فرهنگی ایران به شمار میآید. موقعیت تاریخی این استان در کرانههای خلیجفارس و دریای مکران، آن را در طول قرون متمادی به نقطهای مهم در شبکههای ارتباطی، تجاری و فرهنگی منطقه تبدیل کرده است. این جایگاه سبب شده است که هرمزگان از تنوعی چشمگیر در میراثفرهنگی ملموس و ناملموس برخوردار باشد؛ از محوطهها و بناهای تاریخی و بافتهای کهن شهری و روستایی گرفته تا آیینها، سنتها، هنرها و مهارتهایی که در بطن زندگی مردم این سرزمین تداوم یافتهاند. هرمزگان، با برخورداری از رنگینکمانی از اقوام، نمونهای ممتاز از همزیستی تاریخی و غنای فرهنگی در جنوب ایران است.
میراثفرهنگی هرمزگان تنها بازماندهای از گذشته نیست، بلکه بستری زنده برای فهم تحولات تاریخی، تعاملات فرهنگی و شکلگیری هویت اجتماعی در جنوب ایران است. موزهها در این میان نقشی اساسی در حفظ، مستندسازی و روایت این میراث بر عهده دارند. موزه، نهادی است که از طریق گردآوری، حفاظت، پژوهش و نمایش آثار تاریخی، حافظه تاریخی یک جامعه را سامان میدهد و آن را به زبان قابلفهم برای نسلهای امروز و فردا ترجمه میکند.
هرچند تلاشهای ارزشمندی برای صیانت از میراثفرهنگی صورت گرفته است، اما باید اذعان داشت که این حوزه در بسیاری از مقاطع کمتر از ظرفیتهای واقعی خود موردتوجه قرارگرفته است. امروز بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد که میراثفرهنگی نه صرفاً در چارچوب حفاظت فیزیکی آثار، بلکه در قالب یک منظومه منسجم از حفاظت، پژوهش، معرفی و بهرهبرداری خردمندانه موردتوجه قرار گیرد. چنین نگاهی میتواند زمینه تکمیل زنجیرهای را فراهم آورد که از شناسایی و ثبت آثار آغاز میشود، با حفاظت و مرمت علمی ادامه مییابد و درنهایت با معرفی و تفسیر فرهنگی برای جامعه و گردشگران تکمیل میشود.
در این میان، میراثفرهنگی میتواند نقطه پیوندی میان هویت تاریخی و توسعه اقتصادی نیز باشد. تجربه جهانی نشان میدهد که اقتصاد گردشگری، زمانی پایدار و رقابتپذیر خواهد بود که بر بنیانهای اصیل میراثفرهنگی استوار باشد. بهبیاندیگر، میراثفرهنگی زیرساخت معنایی و هویتی گردشگری است و بدون آن، گردشگری از عمق و اصالت تهی خواهد شد.
هرمزگان با برخورداری از ظرفیتهای گسترده تاریخی و فرهنگی، میتواند در صورت تکمیل زنجیره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، الگویی از اقتصادی کم آلاینده و پایدار را تقویت کند؛ اقتصادی که مبتنی بر حفاظت از داشتههای فرهنگی و طبیعی شکل میگیرد و درعینحال توانایی رقابت با بسیاری از حوزههای اقتصادی دیگر را دارد. در چنین الگویی، صیانت از میراثفرهنگی نه در تعارض با توسعه، بلکه بهعنوان یکی از پایههای آن تعریف میشود.
از سوی دیگر، جایگاه تاریخی هرمزگان در گستره تمدن ایرانی، ظرفیت مهمی برای تقویت ارتباطات فرهنگی با کشورهایی فراهم میکند که در حوزه تمدنی ایران ریشههای مشترک دارند. میراثفرهنگی در این چارچوب میتواند زبان مشترکی برای گفتوگوی فرهنگی و تقویت تعاملات علمی، پژوهشی و گردشگری میان ملتها باشد.
بیتردید نگاه یکپارچه به میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی میتواند افقهای تازهای را پیش روی توسعه استان بگشاید. چنین نگاهی، علاوه بر پاسداری از سرمایههای فرهنگی، زمینهساز شکلگیری اقتصادی پویا، مبتنی بر فرهنگ و سازگار با محیطزیست خواهد بود.
انتهای پیام/
نظر شما