وحید امیری مدیر روابطعمومی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان بوشهر در یاداشتی نوشت: با آغاز فصل گرم تابستان، نخلستانهای سرسبز استان بوشهر بار دیگر جلوهای از برکت و تلاش نخلداران جنوب را به نمایش گذاشتهاند و برداشت خارک، نخستین محصول قابل برداشت از میوه نخل، در شهرستانهای مختلف این استان آغاز شده است. خارک که بهعنوان نوبرانه تابستان در جنوب ایران شناخته میشود، هر ساله با رسیدن روزهای گرم تیر و مرداد، زینتبخش بازارهای محلی و سفره خانوادهها میشود و نوید آغاز فصل برداشت رطب و خرمای مرغوب بوشهر را میدهد.
استان بوشهر با برخورداری از هزاران هکتار نخلستان، یکی از مهمترین قطبهای تولید خرمای کشور به شمار میرود و سالانه بخش قابل توجهی از خرمای ایران در این استان تولید و به بازارهای داخلی و خارجی عرضه میشود. پیش از آنکه میوه نخل به مرحله رطب و خرما برسد، در مرحلهای از رشد با عنوان «خارک» برداشت میشود، محصولی ترد، آبدار، خوشطعم و سرشار از مواد مغذی که طرفداران بسیاری در سراسر کشور دارد.
برداشت خارک در استان بوشهر از اوایل تابستان آغاز میشود و تا چند هفته ادامه دارد. در این مدت، نخلداران از نخستین ساعات بامداد با حضور در نخلستانها، خوشههای رسیده را با دقت برداشت کرده و برای عرضه به بازار آماده میکنند. به دلیل حساسیت و تازگی این محصول، خارک معمولاً در کوتاهترین زمان ممکن به بازارهای محلی، مراکز عرضه میوه و حتی استانهای همجوار ارسال میشود تا مصرفکنندگان بتوانند از طعم تازه و طبیعی آن بهرهمند شوند.
یکی از ویژگیهای مهم نخلستانهای بوشهر، تنوع بالای ارقام خرماست. هر یک از این ارقام در مرحله خارک نیز ویژگیهای خاص خود را از نظر رنگ، اندازه، میزان شیرینی، بافت و عطر دارند. از جمله مهمترین انواع خارک در استان بوشهر میتوان به حاجباقری، محبوبی، شکر، برحی، قندی، شیخعالی، و مکتیو اشاره کرد که هر یک در مناطق مختلف استان کشت میشوند و جایگاه ویژهای در میان نخلداران دارند.
در میان این ارقام، خارک حاجباقری، محبوبی، شکر و برحی به دلیل شیرینی طبیعی، بافت لطیف، آبدار بودن و طعم دلنشین، از محبوبترین و شیرینترین انواع خارک استان بوشهر محسوب میشوند. این ارقام هر ساله بیشترین تقاضا را در بازارهای محلی دارند و بسیاری از مسافران و گردشگران نیز هنگام سفر به جنوب کشور، خرید این خارکها را در اولویت قرار میدهند.
خارک علاوه بر طعم دلپذیر، از ارزش غذایی بالایی نیز برخوردار است. این میوه سرشار از قندهای طبیعی، فیبر، پتاسیم، منیزیم، کلسیم، فسفر و انواع ویتامینهاست و میتواند انرژی مورد نیاز بدن را در روزهای گرم تابستان تأمین کند. همچنین مصرف خارک به دلیل داشتن فیبر مناسب، در بهبود عملکرد دستگاه گوارش، تقویت سیستم ایمنی بدن و تأمین مواد معدنی مؤثر است و به همین دلیل از گذشته تاکنون جایگاه ویژهای در سبد غذایی مردم جنوب داشته است.
برداشت خارک تنها یک فعالیت کشاورزی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ و سبک زندگی مردم استان بوشهر به شمار میرود. بسیاری از خانوادههای نخلدار از نسلهای گذشته تاکنون با آغاز فصل برداشت، به صورت خانوادگی در نخلستانها حضور یافته و آیین برداشت این محصول را زنده نگه میدارند. این سنت دیرینه علاوه بر ایجاد همدلی میان اعضای خانواده، نقش مهمی در انتقال دانش بومی نخلداری به نسلهای جوان ایفا میکند.
نخلستانهای شهرستانهای دشتستان، تنگستان، دشتی، جم و سایر مناطق نخلخیز استان، این روزها میزبان برداشت خارک هستند و بازارهای محلی نیز با رنگهای زرد، سرخ و طلایی این محصول، جلوهای چشمنواز پیدا کردهاند. عرضه مستقیم خارک توسط نخلداران علاوه بر ایجاد درآمد برای تولیدکنندگان، موجب رونق بازارهای محلی و معرفی ظرفیتهای کشاورزی استان نیز میشود.
کارشناسان حوزه کشاورزی معتقدند توسعه صنایع تبدیلی، بستهبندی استاندارد، ایجاد زنجیره ارزش و معرفی بیشتر ارقام متنوع خارک میتواند نقش مهمی در افزایش ارزش افزوده این محصول و گسترش بازارهای داخلی و صادراتی آن داشته باشد. با توجه به کیفیت بالای ارقام بومی استان بوشهر، خارک میتواند همانند خرما به یکی از محصولات شاخص صادراتی جنوب کشور تبدیل شود.
امروز، با آغاز برداشت نوبرانه نخلستانهای بوشهر، بار دیگر عطر و طعم شیرین خارک در کوچهپسکوچههای شهرها و روستاهای استان پیچیده است، محصولی که نه تنها نماد برکت و تلاش نخلداران جنوب است، بلکه بخشی از هویت کشاورزی، فرهنگ غذایی و میراث ارزشمند مردم بوشهر را نیز به نمایش میگذارد. خارک، نخستین هدیه نخل در تابستان، هر ساله پیامآور آغاز فصلی پربرکت از برداشت رطب و خرمای مرغوب استان بوشهر است و همچنان جایگاه خود را بهعنوان یکی از محبوبترین نوبرانههای جنوب ایران حفظ کرده است.
انتهای پیام/
نظر شما