به گزارش خبرنگار میراث آریا، صنایع دستی برای مردمان سلحشور و اصیل استان کهگیلویه و بویراحمد، هرگز صرفاً یک هنر تزئینی و حاشیهای نبوده است؛ بلکه برگ درخشان دیگری از دفتر زندگی روزمره و عجین با تار و پود حیات آنهاست. زنان هنرمند این خطه با تکیه بر پشم گوسفندان و موی بزهایی که با دست خود پرورش دادهاند، دست به آفرینشهایی میزنند و آثاری خلق میکنند که با هیچیک از دستگاههای پیشرفته و مدرن امروزی قابل تکرار نیست. آنچه امروز در موزههای مردمشناسی و خانههای باصفای عشایری این استان به چشم میخورد، در واقع حاصل نسلها تجربه، ذوق سرشار و هنری است که در دل سختکوشی، قناعت و سادگی زیستن در دامان طبیعت شکل گرفته است.
دستبافتههای پشمی؛ تجلی طبیعت در گرههای هندسی
بخش عظیمی از این شاهکارهای هنری، دستبافتههای پشمی است؛ هنری که مستقیماً از دل کوچ و همزیستی با طبیعت بکر برخاسته است. گلیم و قالی با نقشمایههای اصیل هندسی و الهامگرفته از محیط پیرامون همچون طرحهای لوزی و «آغاجری»، از جمله پرمخاطبترین تولیدات این منطقه به شمار میروند که بیشتر در مناطق عشایری و روستایی بافته میشوند. در این میان، «گچمه» به عنوان هنری کاملاً منحصربهفرد و مختص این دیار، با ترکیبی هنرمندانه از گلیم و قالی خودنمایی میکند. گلهای برجسته این بافته روی زمینه مسطح گلیم، جلوهای چنان زیبا میآفرینند که چشم هر بینندهای را خیره میسازد؛ هنری که خوشبختانه پس از سالها غبار فراموشی، این روزها دوباره احیا شده است. جاجیم نیز به دلیل سبکی بینظیر و قابلیت حمل آسان، همواره یار و همراه همیشگی عشایر کوچرو بوده و در طول تاریخ به عنوان زیرانداز و روانداز کاربرد فراوانی داشته است.
شاهکارهای کاربردی؛ از استواری بهون تا ظرافت چنته
اگر گذری کوتاه به سیاهچادرهای عشایری استان کهگیلویه و بویراحمد داشته باشید، به روشنی درمییابید که همهچیز در این فضا به شکلی کاملاً کاربردی، هوشمندانه و بجا بافته شده است. از همان سیاهچادر معروف که عشایر غیور به آن «بهون» میگویند و با موی بز آنچنان ماهرانه و متراکم بافته میشود که در برابر بارش شدید باران قطرهای آب به درون نفوذ نمیکند و در عین حال زیر آفتاب سوزان تابستان، خنکای مطبوعی به فضای داخلی میبخشد؛ تا «توبره»هایی که دختران جوان با هزاران امید برای آینده خود میبافند و به عنوان سندی از هنر و اصالت در جهیزیهشان جای میدهند. «چنته» یا همان کیف دستهبلند عشایری نیز که رسالت خطیر نگهداری از وسایل شخصی و به ویژه کلامالله مجید را بر عهده دارد، یکی از ضروریترین وسایل زندگی کوچنشینی محسوب میشود. همه این شاهکارها به روشنی اثبات میکند که هنر در این دیار، هرگز از جریان زندگی جدا نبوده و هر رج و گره آن، پاسخگوی یک نیاز واقعی و حیاتی بوده است.
چشماندازی روشن برای تجاریسازی و ثبت ملی
این روزها، با درک اهمیت این گنجینههای هویتی، مسیر امیدبخشی پیش روی این تولیدات قرار گرفته است. مسئولان و فعالان ارشد حوزه میراث فرهنگی در استان پس از بررسیهای کارشناسی تأکید کردند: برای ماندگاری این هنرهای بیبدیل، باید مسیر تازهای را آغاز کنیم. کارشناسان این حوزه در تشریح برنامههای حمایتی افزودند: از یک سو، کارگاههای آموزشی با حضور استادکاران پیشکسوت و مجرب تشکیل میشود تا دانش ارزشمند بافت به صورت اصولی به نسل جوان منتقل گردد و از سوی دیگر، تسهیلات و وامهایی با بهره پایین برای خرید مواد اولیه و راهاندازی کارگاههای کوچک خانگی و روستایی در نظر گرفته شده است. مدیران اقتصادی استان نیز با اشاره به اهمیت برندسازی تصریح کردند: در تلاش هستیم تا برخی از این دستبافتههای شاخص، نشانهای معتبر ملی را به خود اختصاص دهند. این نشانهای ملی بیشک مهر تأییدی بر کیفیت، مرغوبیت و اصالت بینظیر کار هنرمندان این خطه خواهد بود و اگر این روند حمایتی و ساختارمند به درستی شکل بگیرد، بیشک صنایع دستی کهگیلویه و بویراحمد نه فقط به عنوان یک هنر تاریخی، بلکه به عنوان یک برند قدرتمند اقتصادی و قطب جذاب گردشگری، جایگاه واقعی و شایسته خود را در سطح کشور پیدا خواهد کرد.
انتهای پیام/
نظر شما