فاطمه کاویانی فعال حوزه رسانه استان اصفهان در یادداشتی نوشت: در شرایطی که رقابت میان مقاصد گردشگری در سطح منطقه و جهان افزایش یافته و ابزارهای سنتی تبلیغ و جذب گردشگر دیگر به‌تنهایی پاسخ‌گو نیستند، بهره‌گیری از ظرفیت‌های انسانیِ کمتر دیده‌شده می‌تواند راهگشا باشد. یکی از مهم‌ترین و در عین حال مغفول‌مانده‌ترین این ظرفیت‌ها، اصفهانی‌های مقیم خارج از کشور هستند؛ افرادی که نه‌تنها پیوند عاطفی عمیقی با زادگاه خود دارند، بلکه در کشورهای محل اقامتشان به شبکه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی گسترده‌ای دسترسی دارند. اگر این ظرفیت به‌درستی شناسایی و فعال شود، می‌تواند به موتور محرکه‌ای برای رونق گردشگری اصفهان تبدیل شود.

اصفهانی‌های مقیم خارج از کشور، سفیران بالقوه فرهنگی اصفهان‌اند. برخلاف تبلیغات رسمی که اغلب از سوی نهادها و با زبان رسمی انجام می‌شود، روایت این افراد از شهر خود، روایتی انسانی، صمیمی و قابل اعتماد است. تجربه نشان داده است که توصیه یک دوست، همکار یا عضو خانواده برای سفر به یک مقصد، بسیار اثرگذارتر از تبلیغات رسمی است. اصفهانی‌های خارج از کشور، با تعریف خاطرات، نشان دادن تصاویر، به اشتراک گذاشتن تجربه‌ها و حتی مقایسه اصفهان با شهرهای مطرح جهان، می‌توانند تصویری زنده و جذاب از این شهر در ذهن مخاطبان خارجی بسازند.

نکته مهم آن است که این افراد، اصفهان را نه فقط به‌عنوان یک مقصد تاریخی، بلکه به‌عنوان یک «شهر زندگی‌شده» معرفی می‌کنند. آن‌ها از کافه‌ها، محله‌ها، غذاها، آیین‌ها و روابط انسانی شهر سخن می‌گویند؛ عناصری که برای گردشگر امروز بسیار جذاب‌تر از فهرستی از بناهای تاریخی است. گردشگر معاصر به‌دنبال تجربه است، نه صرفاً بازدید. اصفهانی‌های مقیم خارج، به‌خوبی می‌توانند این تجربه زیسته را منتقل کنند و اصفهان را از یک مقصد «دیدنی» به یک مقصد «زیستنی» تبدیل نمایند.

از سوی دیگر، بسیاری از اصفهانی‌های خارج از کشور در موقعیت‌های حرفه‌ای و اجتماعی اثرگذار قرار دارند؛ از اساتید دانشگاه و پژوهشگران گرفته تا فعالان اقتصادی، هنرمندان، صاحبان کسب‌وکار و اینفلوئنسرهای فضای مجازی. این افراد می‌توانند نقش مهمی در پیوند دادن گردشگری اصفهان با حوزه‌هایی مانند گردشگری علمی، گردشگری فرهنگی، گردشگری هنری و حتی گردشگری کسب‌وکار ایفا کنند. برای مثال، برگزاری همایش‌ها، ورکشاپ‌ها یا رویدادهای فرهنگی با محوریت اصفهان در خارج از کشور، می‌تواند بهانه‌ای برای سفر گروهی شرکت‌کنندگان به این شهر باشد.

یکی از ظرفیت‌های مهم اصفهانی‌های مقیم خارج، گردشگری بازگشت است. بسیاری از این افراد سالانه یا هر چند سال یک‌بار به ایران و اصفهان سفر می‌کنند. اگر این سفرها از حالت فردی و خانوادگی صرف خارج شده و به سفرهای ترکیبی تبدیل شود ــ به این معنا که هر فرد، دوستان یا همکاران غیرایرانی خود را نیز همراه بیاورد ــ می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر آمار گردشگری داشته باشد. این نوع گردشگری، به‌دلیل همراهی میزبان محلی، معمولاً با کیفیت بالاتر، ماندگاری بیشتر و رضایت بیشتر گردشگر همراه است.

برای تحقق این هدف، لازم است سیاست‌گذاری‌ها از نگاه صرفاً دولتی فاصله بگیرد و به سمت مشارکت شبکه‌ای حرکت کند. ایجاد بانک اطلاعاتی از اصفهانی‌های مقیم خارج از کشور، شناسایی تخصص‌ها و علایق آن‌ها، و برقراری ارتباط مستمر با این شبکه انسانی، نخستین گام است. این ارتباط نباید مقطعی یا صرفاً شعاری باشد، بلکه باید بر پایه اعتماد، احترام و منافع دوطرفه شکل بگیرد. اصفهانی‌های خارج از کشور زمانی نقش فعال‌تری ایفا می‌کنند که احساس کنند دیده می‌شوند و مشارکتشان اثر واقعی دارد.

فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، بستر بسیار مناسبی برای فعال‌سازی این ظرفیت است. بسیاری از اصفهانی‌های مقیم خارج، در پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام، یوتیوب یا لینکدین فعال‌اند و مخاطبانی چندملیتی دارند. حمایت هدفمند از تولید محتوای گردشگری توسط این افراد ــ نه به‌صورت دستوری، بلکه با ارائه اطلاعات، تسهیلات و دعوت به مشارکت ــ می‌تواند تصویر اصفهان را در سطح بین‌المللی تقویت کند. روایت یک اصفهانی از میدان نقش جهان، زاینده‌رود یا محله جلفا، از زاویه دید کسی که هم جهان را دیده و هم ریشه در این شهر دارد، بسیار تأثیرگذارتر از بروشورهای رسمی است.

نقش نهادهای شهری و گردشگری اصفهان در این میان، تسهیل‌گری است. فراهم کردن بسته‌های ویژه برای اصفهانی‌های مقیم خارج، طراحی تورهای منعطف برای مهمانان آن‌ها، حمایت از رویدادهای فرهنگی مشترک، و حتی ایجاد نشان یا عنوانی مانند «سفیر افتخاری گردشگری اصفهان»، می‌تواند انگیزه مشارکت را افزایش دهد.

این اقدامات هزینه‌بر نیستند، اما نیازمند نگاه خلاقانه و اعتماد به سرمایه اجتماعی هستند.

نباید از نقش نسل دوم و سوم اصفهانی‌های خارج از کشور نیز غافل شد. فرزندان مهاجران اصفهانی، اگرچه ممکن است ارتباط زبانی یا فرهنگی کمتری با ایران داشته باشند، اما کنجکاوی بالایی نسبت به ریشه‌های خود دارند. برنامه‌ریزی برای تورهای هویتی، فرهنگی و آموزشی ویژه این نسل، می‌تواند هم به تقویت پیوند آن‌ها با اصفهان کمک کند و هم آن‌ها را به روایتگران جدید این شهر در آینده تبدیل نماید.

در نهایت، استفاده از ظرفیت اصفهانی‌های مقیم خارج از کشور برای رونق گردشگری، نیازمند تغییر نگاه است؛ تغییری از رویکرد «تبلیغ از بالا» به «روایت از درون». اصفهان شهری است که داستان‌های فراوانی برای گفتن دارد و چه کسی بهتر از فرزندانش، آن هم در گستره جهانی، می‌تواند این داستان‌ها را روایت کند؟ اگر این سرمایه انسانی به‌درستی شناخته و به‌کار گرفته شود، گردشگری اصفهان نه‌تنها رونق خواهد گرفت، بلکه تصویری انسانی‌تر، واقعی‌تر و ماندگارتر از این شهر در ذهن جهانیان شکل خواهد گرفت؛ تصویری که نه بر پایه شعار، بلکه بر پایه تجربه و عشق به زادگاه بنا شده است.

انتهای پیام/