شیلان صلواتی، فعال رسانه در یادداشتی نوشت: هر ساله اواخر زمستان و اوایل بهار، لکلکها پس از طی هزاران کیلومتر مهاجرت، به پشتبام خانههای مردم و تیرهایی که ساکنان محلی روستای درهتفی برای لانهسازی ساختهاند، بازمیگردند؛ این بازگشت منظم تنها یک رویداد زیستی نیست، بلکه شاخصی روشن از امنیت پایدار در یک زیستگاه انسانی به شمار میرود که با مشارکت اجتماعی شکل گرفته است.
پرندهای که روزگاری حضورش با نگرانی همراه بود، امروز بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی روستا شده و ساکنان خود را میزبان و حافظ آن میدانند.
چند دهه پیش تنها یک جفت لکلک در روستا لانه داشت و نگاهها محتاطانه بود، اما با افزایش آگاهی عمومی نسبت به ارزش اکولوژیک این پرندهها و نقش آن در تعادل زیستی منطقه، نگرش جامعه محلی تغییر کرد؛ این تحول فرهنگی، آغاز تحولی عمیقتر بود که همزمان با حفاظت از طبیعت، مسیر تازهای برای توسعه پایدار روستا گشود.
در بسیاری از مناطق، توسعه اقتصادی و حفاظت محیطزیست در تقابل با یکدیگر تعریف میشوند، اما تجربه درهتفی نشان داد که این دو میتوانند در کنار هم و حتی در تعامل با یکدیگر پیش بروند.
حفاظت از لکلکها به محرک گردشگری تبدیل شد و حضور گردشگران، رونق صنایعدستی و خدمات اقامتی محلی را به همراه داشت. در این الگو، محیطزیست نه مانعی برای رشد، بلکه زمینهای برای توسعه پایدار است، توسعهای که ریشه در ظرفیتهای بومی و مشارکت مردم دارد.
اهمیت این زیستگاه زمانی بهصورت رسمی تثبیت شد که با شماره ۱۲۳۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید، ثبت ارزشمندی که با نظارت و پیگیری وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی انجام شد و جایگاه درهتفی را به عنوان بخشی از میراث طبیعی کشور برجسته ساخت؛ این ثبت ملی، علاوه بر صیانت حقوقی، توجه به ظرفیتهای کمنظیر طبیعی استان کردستان را نشان میدهد.
با این حال، آنچه درهتفی را به الگویی ملی تبدیل میکند تنها ثبت رسمی نیست، بلکه همافزایی میان جامعه محلی، ظرفیتهای طبیعی و چارچوبهای حمایتی است.
زمانی که مردم منافع اقتصادی، فرهنگی و هویتی خود را در بقای طبیعت ببینند، حفاظت از یک اقدام مقطعی به رفتاری پایدار تبدیل میشود؛ در چنین شرایطی، مشارکت مردمی نه یک شعار، بلکه واقعیتی جاری در زندگی روزمره خواهد بود.
تجربه این روستای مرزی نشان میدهد که آموزش مستمر، تقویت اکوتوریسم مسئولانه و استمرار حمایتهای دولتی میتواند زمینهساز گسترش الگوهای مشابه در سایر مناطق استان باشد؛ بهرهگیری از این ظرفیتها مستلزم حفظ تعادل میان توسعه گردشگری و ظرفیت اکولوژیک منطقه است، تعادلی که درهتفی تاکنون با همراهی مردم خود حفظ کرده است.
تجربه درهتفی گواه آن است که امنیت زیستگاه زمانی پایدار میشود که مردم خود را شریک طبیعت بدانند و با مشارکت خود، محیطزیست را محافظت کنند؛ چنین تجربهای میتواند الهامبخش توسعه الگوهای موفق حفاظت محیطزیست در سراسر کردستان و کشور باشد، الگویی که نشان میدهد پیوند میان مردم و طبیعت، زیربنای امنیت پایدار زیستگاهی است.
انتهای پیام/
نظر شما