امید ابراهیمخوانی، کارشناس و هنرمند صنایعدستی، در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا با اشاره به نحوه ورود خود به حرفه چرم دستدوز اظهار کرد: از سن ۲۸ سالگی با صنعت چرم دستدوز آشنا شدم. شروع کارم کاملاً اتفاقی بود؛ خواهرم لوازم چرمدوزی خریداری کرده بود و چند کلیپ آموزشی نیز در اختیارم گذاشت. با مشاهده آنها علاقه شدیدی به چرم طبیعی پیدا کردم و همان شب تجهیزات ابتدایی چرمدوزی را خریداری و با تمرین شخصی آغاز کردم. شغل اولیه من کارمندی بود و پس از حدود ۲ سال، در سال ۱۳۹۷ از شرکت استعفا دادم و به صورت تماموقت در صنعت چرم دستدوز مشغول شدم.
این هنرمند پیشکسوت درباره نخستین محصول خود گفت: نخستین محصول من یک کیف جاکارتی کوچک با ظرفیت یک کارت بانکی بود که با سادهترین ابزار و تکنیکها و نخ مومزده شماره یک ساخته شد.
ابراهیمخانی در پاسخ به پرسشی درباره معیار انتخاب چرم باکیفیت بیان کرد: معیارهای اصلی شامل ظاهر یکنواخت، عدم وجود سوراخ و نواقص، ضخامت مناسب، یکدست بودن رنگ و طرح و بافت یکپارچه پوست است. قسمت پشت چرم نباید پرزهای بلند داشته باشد و در چرم طرحدار، طرح باید یکنواخت باشد.
او درباره تفاوت چرم طبیعی و مصنوعی اظهار کرد: تشخیص چرم طبیعی نیاز به تجربه دارد، اما سادهترین روشها شامل تست شعله، بررسی بافت متراکم و طبیعی و توجه به قوارههای نامنظم آن است. چرم مصنوعی معمولاً بافت کمتر متراکم دارد و قوارهها به صورت استاندارد و شبیه پارچه هستند.
این هنرمند چرمدوز در خصوص ابزارهای مورد نیاز هنرجوی مبتدی گفت: ابزارهای ابتدایی شامل خطکش، قیچی چرم، تخته برش، کاتر، نخ مومزده و سوزن، سمبههای گرد، گیره، مقوای شطرنجی برای رسم الگو، خودکار مخصوص چرم، چسب آهن و آسترهای مخصوص است. مجموع این ابزارها حدود بیست تا سی قلم میشود.
ابراهیمخانی مهمترین مهارتهای پایه در چرمدوزی را اینگونه برشمرد: توانایی انتخاب چرم مناسب، طراحی الگو، زیرسازی، دوخت، پرداخت لبه و آسترکشی از مهارتهای پایهای هستند. برش نامناسب، دوخت ضعیف یا انتخاب چرم نامناسب باعث کاهش کیفیت نهایی محصول میشود.
او با اشاره به اشتباهات رایج هنرجویان تازهکار افزود: ساده گرفتن فرآیند برش چرم و عدم توجه به تراکم و بافت طبیعی آن از اشتباهات رایج است. بسیاری تصور میکنند یک محصول ساده نیاز به دقت ندارد، در حالی که حتی دوخت یک جاکلیدی کوچک نیز چالشهای خاص خود را دارد.
این هنرمند درباره نوع دوخت مناسب برای دوام بیشتر محصولات چرمی گفت: دوختهایی که با نخ مناسب و یکنواخت انجام شوند و تمام مراحل آسترکشی و پرداخت لبه در آنها رعایت شده باشد، دوام بالاتری دارند.
ابراهیمخانی در ادامه، راهکارهای نگهداری صحیح چرم را اینگونه توضیح داد: استفاده از چربی مناسب، نگهداری در محیط خشک و دور از تابش مستقیم نور خورشید و رعایت وزن و ضخامت محصول برای حفظ انعطاف و طول عمر چرم ضروری است.
او در پاسخ به پرسشی درباره مدت زمان لازم برای رسیدن به مهارت قابل قبول اظهار کرد: این موضوع به علاقه، پشتکار و آموزش استاد بستگی دارد. معمولاً بین شش تا هشت ماه برای رسیدن به سطح حرفهای و توانایی تولید سفارش کافی است. هنرجویان برجسته میتوانند در سه تا چهار ماه به سطح اولیه دریافت سفارش برسند.
این فعال حوزه چرم، سختترین سفارش خود را کاور کردن یک ساز تیمپو عنوان کرد و گفت: این ساز حالت مخروطی داشت و برای طراحی الگو از تکنیکهای خیاطی کمک گرفتم. نتیجه کار بسیار رضایتبخش بود و مشتری از کیفیت آن شگفتزده شد.
خانی درباره ویژگیهای یک محصول چرمی باکیفیت بیان کرد: استفاده از چرم گاوی با بافت متراکم، دوخت و آسترکشی تمیز، استفاده از یراقآلات مرغوب، رعایت وزن و ضخامت مناسب محصول و نگهداری صحیح توسط مصرفکننده از مهمترین ویژگیهاست.
او درباره جایگاه طرحهای سنتی در بازار گفت: طرحهای سنتی هنوز مشتریان خاص خود را دارند، اگرچه میزان محبوبیت آنها کمتر شده است. سبک من تلفیقی از مدرن و مینیمال است، اما همچنان مشتریانی هستند که رنگهای سنتی و دوختهای کلاسیک را میپسندند.
این هنرمند پیشکسوت در خصوص وضعیت بازار چرم دستدوز اظهار کرد: بازار امروز چرم دستدوز هنوز جا برای پیشرفت دارد، هرچند برخی افراد از الگوهای آماده و برش لیزری استفاده میکنند. کار واقعی صنایع دستی چرم، صفر تا صد دستی است و هنوز جای توسعه دارد.
ابراهیمخانی بزرگترین مشکل فعالان این حوزه را دسترسی محدود به بازارهای صادراتی دانست و افزود: نمایشگاهها اغلب به سمت خرید کالاهای ارزانقیمت سوق داده میشوند و ارزش واقعی کار هنرمندان رعایت نمیشود.
او عامل ماندگاری هنرمند در این حرفه را در 2 نکته خلاصه کرد و گفت: آموزش مداوم و یادگیری پیوسته و حساسیت و توجه به هنر مانند فرزند خود. اگر این دو عامل رعایت شود، یک هنرمند میتواند سالها در این حرفه ماندگار باشد.
این هنرمند درباره ارزش کار دست در بازار تأکید کرد: کار دست هنوز ارزش واقعی خود را دارد، اما نیازمند توجه، حمایت و آموزش مدرن است تا هنرمندان بتوانند محصولات باکیفیت تولید و عرضه کنند.
ابراهیمخانی در پاسخ به این پرسش که اگر دوباره به گذشته بازگردد آیا همین مسیر را انتخاب میکند، گفت: بله، اگر زودتر با این رشته آشنا میشدم، حتماً زودتر شروع میکردم.
او در توصیه به هنرجویان جوان اظهار کرد: صبوری، تمرین مداوم، توجه به تمام مراحل کار و یادگیری تدریجی اهمیت زیادی دارد. هنرجویان باید قدم به قدم مهارتها را بیاموزند تا به موفقیت پایدار برسند.
این هنرمند در پایان درباره آینده چرم دستدوز گفت: این رشته هنوز ظرفیت رشد دارد، اما محدودیت زیرساختهای دباغی و خامفروشی چرم مانع توسعه کامل آن است. با حمایت و آموزش مدرن، این حرفه میتواند جایگاه واقعی خود را در بازار داخلی و بینالمللی بازیابد.
او در کلام آخر تأکید کرد: آرزوی هر هنرمند، دیده شدن و تقدیر از تلاشهایش است. حمایت مسئولان، معرفی هنرمندان به بازارهای داخلی و خارجی و فراهم کردن امکانات آموزشی نقش کلیدی در پایداری و پیشرفت این هنر دارد. با وجود چالشها، تلاش من بر تولید محصولات باکیفیت و ارتقای رزومه هنری متمرکز بوده و امید دارم شرایط بهبود یابد.
انتهای پیام/
نظر شما