احمد منتظر، کارشناس و پیشکسوت حوزه میراثفرهنگی، در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا درباره حملات اخیر رژیمهای صهیونیستی و آمریکا به خاک ایران و آسیبهایی که به برخی بناهای تاریخی از جمله کاخ گلستان، چهلستون و عالیقاپو وارد شده است، گفت: در طول تاریخ، جنگ همواره یکی از مخربترین عوامل برای بناها و محوطههای تاریخی بوده است و تجربههای جهانی نیز نشان میدهد که درگیریهای نظامی بیشترین آسیبها را متوجه آثار فرهنگی و تمدنی میکند.
او با بیان اینکه جبران این خسارتها از منظر تخصصی و حرفهای بسیار پیچیده و چالشبرانگیز است، افزود: آثار تاریخی، حامل لایههای متراکم از هویت، هنر، تاریخ و حافظه جمعی یک ملتاند. به همین دلیل هرگونه مرمت و بازسازی آنها نیازمند مطالعات دقیق، مستندنگاری علمی و بهرهگیری از روشهای استاندارد بینالمللی است.
این پیشکسوت میراثفرهنگی در ادامه با اشاره به مسئولیت نهادهای متولی در قبال صیانت از این آثار گفت: راهکارهای تخصصی برای بازسازی و مرمت بناهای تاریخی وجود دارد و در این زمینه برنامههایی نیز قابل طراحی و اجراست؛ اما مهم آن است که این اقدامات در چارچوب ضوابط علمی و استانداردهای پذیرفتهشده جهانی انجام شود.
منتظر با تاکید بر اهمیت رعایت اصول و دستورالعملهای بینالمللی در فرآیند مرمت بناهای تاریخی اظهار کرد: مرمت آثار فرهنگی باید بر اساس چارچوبها و ضوابط تعریفشده در اسناد و دستورالعملهای بینالمللی، بهویژه استانداردهای مرتبط با یونسکو انجام شود. در این حوزه انواع دستورالعملها، گزارشهای فنی و ضوابط تخصصی وجود دارد که باید مبنای عمل قرار گیرد.
او ادامه داد: با این حال، آنچه اهمیت دارد، اقدام عملی و میدانی با مشارکت متخصصان داخلی و همکاری نهادهای بینالمللی از جمله یونسکو صورت گیرد تا روند مرمت با دقت و اصالت لازم پیش برود.
این کارشناس میراثفرهنگی درباره اولویت اقدامات حفاظتی در شرایط جنگی نیز گفت: نخستین گام در چنین شرایطی، مستندسازی دقیق آسیبها، ارزیابی علمی خسارتها و تدوین برنامهای مرحلهبندیشده برای حفاظت اضطراری و سپس مرمت اصولی آثار است. بدون چنین برنامهریزیای، هرگونه اقدام شتابزده میتواند به اصالت تاریخی بناها آسیب بیشتری وارد کند.
منتظر با اشاره به وضعیت برخی آثار آسیبدیده افزود: بنایی شاخص مانند کاخ چهلستون را نمیتوان بدون برنامهریزی دقیق و مطالعات فنی وارد مرحله مرمت کرد. چنین آثاری بخشی از هویت تاریخی و هنری کشور به شمار میآیند و هرگونه اقدام برای بازسازی آنها باید با نهایت دقت و حساسیت انجام شود.
او در پایان درباره میزان خسارتهای وارد شده به چهلستون گفت: بر اساس بررسیهای اولیه، بخش عمده آسیبهای وارد شده به این مجموعه تاریخی در قسمت درها و پنجرهها مشاهده میشود که البته همین بخشها نیز از منظر هنری و تاریخی اهمیت فراوانی دارند و مرمت آنها نیازمند دقت و ظرافت تخصصی است.
این پیشکسوت میراثفرهنگی تاکید کرد: صیانت از بناهای تاریخی، وظیفهای فرهنگی در قبال میراث مشترک بشریت است و جامعه جهانی نیز باید در حفاظت و مرمت این آثار نقش فعال ایفا کند.
انتهای پیام/
نظر شما