مریم کیان اصل عضو هیئت علمی پژوهشکده مردم شناسی در یادداشتی در اختیار میراث آریا قرار داد، نوشت: در برگزاری آیینها و آداب نوروز در تهران، با وجود حس ناامنی ناشی از تهدیدهای نظامی آمریکا و اسرائیل، با چالشهای جدی روبرو شد. یافتهها نشان میدهد که در لحظه سال تحویل، برخی شهروندان از اجرای آیینهای دیرینه همچون چیدن سفره هفتسین یا سبز کردن غلات چشمپوشی کردند. این رفتار عمدتاً ناشی از سه عامل اصلی بود:
نخست، به محل سکونت مردم در نقاط مختلف شهر و اسیبهای انسانی یا به خانه آنها وارد شده بود، موارد مهمتری برای آنان مطرح بود، از این رو شرایط اجرای مراسم نوروزی را نداشتند.
دوم حس همدردی عمیق با قربانیان و آسیبدیدگان احتمالی حملات، که بر اولویتهای عاطفی و اخلاقی آنان سایه افکنده بود؛ در چنین شرایطی، اجرای آیینهای شادی افرین و نمادین نوروز، مانند هر سال، امری عادی تلقی نمیشد و با وضعیت جاری و حسوحال عمومی تعارض داشت.
سوم، تجربه بلاتکلیفی و فشار روانی ناشی از تهدیدهای مکرر، موجب شده بود تا تمرکز اصلی افراد بر حفظ امنیت شخصی و خانواده و یافتن راهکارهایی برای گذر از شرایط پرتنش باشد.در شرایطی که حس ناامنی بر محیط شهری حاکم بود، رفتوآمدهای خانوادگی، که از ارکان اصلی سنت نوروز است، با نگرانیهای جدی همراه بود. شهروندان نگران بودند که تجمعات و رفتوآمدها، آنها را در معرض خطرات احتمالی قرار دهد یا به دلیل شرایط ناپایدار، نتوانند میزبان شایستهای باشند. این نگرانیها باعث شد تا بسیاری از خانوادهها از دید و بازدیدهای معمول نوروزی صرفنظر کنند یا آنها را به شکلی محدود برگزارکنند.
تحلیل روایتها نشان میدهد که در بستر بحران و ناامنی، نمادهای فرهنگی کارکردی متفاوت مییابند. آیینها نه بهعنوان سنتهای الزامآور، بلکه بهعنوان انتخابهایی معنادار در تعامل با شرایط روانی، اجتماعی و امنیتی باز تعریف میشوند که باید تابآوری در برنامهریزیهای مدیریت بحران، هویت فرهنگی جمعی و کنشهای آیینی در شرایط ناپایدار را مد نظر قرار داد.
لازم به ذکر است بسیاری دیگر از شهروندان با شرایط مساعدتر، سنت چیدن سفره نوروزی را به منظور حفظ این آیین دیرینه انجام دادند.
انتهای پیام/
نظر شما