به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، امروز سه‌شنبه ۱۵ اردیبهشت جاری در نخستین نشست تخصصی از دومین روز برگزاری آیین نکوداشت روز ملی خلیج فارس مباحث «بحران جنگ در منطقه خلیج فارس: ابعاد و پیامدها در زمینه گردشگری»، «پیوند ژئوپلیتیک و گردشگری در خلیج فارس: تحلیل پیامدهای جنگ تحمیلی سوم بر فضاهای ساحلی و دریایی»، «جنگ رمضان وگردشگری منطقه، رخدادها و اثرات» و «دیپلماسی گردشگری و تاب‌آوری ملی و تحولات ژئوپلیتیک خلیج فارس و تنگه هرمز» مورد بررسی قرار گرفت.

محمدرضا رضوانی، استاد دانشگاه تهران در این نشست با طرح موضوع بحران جنگ در منطقه خلیج فارس: ابعاد و پیامدها در زمینه گردشگری، ضمن واکاوی اثرات مخرب منازعات اخیر بر پیکره صنعت گردشگری، بر ضرورت تغییر پارادایم از گردشگری سنتی به سمت «گردشگری تاب‌آور و پایدار» تأکید کرد.

او با تبیین مفهوم تاب‌آوری (Resilience) اظهار کرد: تاب‌آوری تنها یک شعار نیست، بلکه توانایی یک مقصد برای پیشگیری از اختلالات، مقاومت در برابر شوک‌های سیاسی و بازیابی سریع وضعیت پس از بحران است.

گردشگری باید چابک باشد تا در برابر شوک‌های ناگهانی نظیر جنگ یا نوسانات شدید اقتصادی، به سرعت خود را با شرایط جدید سازگار کند.

به گفته این استاد دانشگاه، محورهای تحول در دوران پساجنگ و مسیر بازگشت گردشگری به دوران رونق را در سه سطح میتوان تحلیل کرد که شامل مقابله و کنترل، سازگاری ساختاری و اصلاح عاملیت می شود.

او با اشاره به کاهش قدرت خرید خانوار و تغییر الگوی سفرهای داخلی به سمت سفرهای کوتاه‌مدت، افزود: در حوزه گردشگری خارجی، تمرکز بر کشورهای همسایه در مرحله اول رشد و بازیابی بسیار حیاتی است. ما برای بازگشت به شرایط پیش از جنگ، نیازمند اصلاحات عمیق در ساختار مدیریت گردشگری و بهره‌گیری از بازاریابی نوین در شبکه‌های اجتماعی هستیم.

رضوانی با انتقاد از کم‌توجهی به پدافند غیرعامل در بخش‌های غیرنظامی، خاطرنشان کرد: صنعت گردشگری به شدت نسبت به امنیت آسیب‌پذیر است. اگر بخواهیم این صنعت به سمت آینده‌ای امن‌تر و مسئول‌محور حرکت کند، باید ساختارهای رسمی و غیررسمی را به گونه‌ای اصلاح کنیم که کسب‌وکارها در برابر بحران‌های پیش‌رو مقاوم‌تر شوند.

او در پایان ابراز امیدواری کرد که با ایجاد گشایش‌های اقتصادی و تثبیت امنیت، صنعت گردشگری ایران بتواند با تکیه بر استراتژی‌های پایداری و تاب‌آوری، جایگاه واقعی خود را در منطقه بازپس گیرد.

دیپلماسی گردشگری و تاب‌آوری ملی در سایه تحولات ژئوپلیتیک خلیج فارس و تنگه هرمز

ناصر رضائی عضو هیئت علمی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری در این نشست موضوع دیپلماسی گردشگری و تاب‌آوری ملی در سایه تحولات ژئوپلیتیک خلیج فارس و تنگه هرمز را به بحث نهاد و تصریح کرد: در واقع، این عنوان پلی است بین «سخت‌افزارِ سیاست» (ژئوپلیتیکو امنیت) و «نرم‌افزارِ توسعه» (گردشگری و دیپلماسی)، «جنگ تحمیلی سوم» خلیج فارس و تنگه هرمز را نه فقط به عنوان یک پهنه آبی، بلکه به عنوان نبض تپنده معادلات جهانی و منطقه‌ای تبدیل کرده است.

او افزود: «ژئوپلیتیک» به اهمیت حیاتی این تنگه برای جریان انرژی و امنیت جهانی اشاره دارد اما در دل این بحران‌های ژئوپلیتیک، جایگاه گردشگری کجاست؟ آیا گردشگری تنها یک فعالیت تفننی است که با اولین لرزه‌های امنیتی به حاشیه می‌رود؟ از منظر دیپلماسیگردشگری، خلیج فارس یک ظرفیت استراتژیک برای «قدرت نرم» است. نگاه ما به این منطقه در دوران پس از آغاز جنگ سوم، باید از یک نگاه صرفاً امنیتی- نظامی به یک نگاهِ جامعِ «تاب‌آور» تغییر کند. گردشگریدر مناطق استراتژیک، پیامی است از ثبات، حیات و تمدن.

در این مقال سه محور کلیدی مورد توجه است: ۱. گردشگری به مثابه دیپلماسی عمومی؛ ۲. تاب‌آوری مقاصد گردشگری؛ ۳. هم‌افزایی امنیت و توسعه. تغییر پارادایم تنگه هرمز را از یک «گلوگاه انرژی» به «گلوگاهِ تبادل تمدنی» تغییر می دهد؛ گردشگری، ضربه‌گیرِ فشارهای ژئوپلیتیکاست؛ امنیت پایدار، از راه توسعه سواحل و حضور فعالِ مردم در گردشگری دریایی حاصل می‌شود؛ ما از خلیج فارس، نه فقط مسیر انتقال نفت، بلکه مسیر انتقال صلح و فرهنگ می‌سازیم.

جنگ رمضان وگردشگری منطقه، رخدادها و اثرات

در ادامه مسلم شجاعی مدیر کل بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در بیان موضوع جنگ رمضان وگردشگری منطقه، رخدادها و اثرات پرداخت گفت: بحران های مختلف در ذات خود کاهنده جریان و روند توسعه گردشگری در مقاصد هستند و در این بین بحران جنگ، شدیدترین و فراگیرترین اثرات منفی را بر گردشگری کشورها و مناطق درگیر برجای می گذارند.

او  با طرح دو پرسش؛ جنگ رمضان چه تاثیری بر جریان گردشگری کشورهای آسیای غربی و ایران داشته است؟ و آیا مقیاس این بحران، در سطح جهانی است؟ به تشریح موضوع پرداخت و افزود: بررسی پیوند میان ژئوپلیتیک و گردشگری در خلیج فارس با تمرکز بر تنگه هرمز می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه تحولات ژئوپلیتیکی و پیامدهای جنگ تحمیلی سوم بر فضاهای ساحلی و دریایی و ادراک امنیت در این منطقه اثر می‌گذارند. بر اساس رویکرد ژئوپلیتیکی–ژئواکونومیک، بررسی حاضر نقش امنیت ادراکی و ثبات منطقه‌ای را در شکل‌دهی به پویایی‌های گردشگری دریایی و ساحلی تحلیل می‌کند و بر اهمیت تاب‌آوری ژئوپلیتیکی در توسعه پایدار گردشگری خلیج فارس تأکید دارد.

پیوند ژئوپلیتیک و گردشگری درخلیج فارس: تحلیل پیامدهای جنگ تحمیلی سوم بر فضاهای ساحلی و دریایی

در ادامه افشین متقی عضو هیئت علمی گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی، به بیان موضوع پیوند ژئوپلیتیک و گردشگری در خلیج فارس: تحلیل پیامدهای جنگ تحمیلی سوم بر فضاهای ساحلی و دریایی پرداخت و گفت: بررسی پیوند میان ژئوپلیتیک و گردشگری در خلیج فارس با تمرکز بر تنگه هرمز می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه تحولات ژئوپلیتیکی و پیامدهای جنگ تحمیلی سوم بر فضاهای ساحلی و دریایی و ادراک امنیت در این منطقه اثر می‌گذارند.

او افزود: بر اساس رویکرد ژئوپلیتیکی–ژئواکونومیک، بررسی حاضر نقش امنیت ادراکی و ثبات منطقه‌ای را در شکل‌دهی به پویایی‌های گردشگری دریایی و ساحلی تحلیل می‌کند و بر اهمیت تاب‌آوری ژئوپلیتیکی در توسعه پایدار گردشگری خلیج فارس تأکید دارد.

انتهای پیام/