ثبت جهانی قلعه الموت حاصل ۲۵ سال پژوهش، حفاظت و مدیریت میراث‌فرهنگی است/  ثبت جهانی الموت آغاز مرحله‌ای جدید برای حفاظت

مدیر پایگاه میراث جهانی الموت و رئیس سابق پژوهشکده باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری با اشاره به بررسی پرونده «دژ الموت و استحکامات دفاعی آن» در چهل‌وهشتمین اجلاس یونسکو در بوسان کره جنوبی، گفت: ثبت جهانی این اثر نتیجه بیش از ۲۵ سال پژوهش، کاوش‌های باستان‌شناسی، حفاظت، مرمت و مدیریت مستمر در یکی از مهم‌ترین محوطه‌های تاریخی ایران است.

حمیده چوبک روز دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵،  در گفت‌وگو با خبرنگار میراث آریا،  با بیان اینکه روند تهیه پرونده ثبت جهانی از سال ۱۳۸۰ آغاز شده است، اظهار کرد: پایگاه الموت از همان ابتدا با رویکرد پژوهش‌محور فعالیت خود را آغاز کرد، زیرا بدون پژوهش، حفاظت علمی از میراث فرهنگی امکان‌پذیر نیست. کاوش‌های باستان‌شناسی نه تنها هویت واقعی آثار را آشکار می‌کنند، بلکه زمینه حفاظت اصولی و جلوگیری از تخریب آن‌ها را نیز فراهم می‌سازند.

مدیر پایگاه میراث جهانی الموت با اشاره به وضعیت قلعه الموت پیش از آغاز مطالعات افزود: این محوطه پیش از شروع پروژه، به دلیل سال‌ها رهاشدگی و فرسایش، به تپه‌ای خاکی تبدیل شده بود و تنها بخش‌هایی از دیوارهای آن قابل مشاهده بود. طی ۱۶ فصل کاوش باستان‌شناسی در طول ۲۵ سال گذشته، ساختارهای اصلی قلعه شناسایی، مستندسازی، حفاظت و مرمت شد و تمامی اقدامات با هدف آماده‌سازی پرونده ثبت جهانی انجام گرفت.

او اضافه کرد: تمام کاوش‌ها با رویکرد «حفاظت‌محور» انجام شد؛ به گونه‌ای که هر بخش پس از کاوش، بلافاصله تحت پوشش اقدامات حفاظتی قرار گرفت. همچنین در مرمت بناها از مصالح و فناوری‌های اصیل تاریخی، از جمله گچ نیم‌کوب سنتی، استفاده شد که مورد تأیید ارزیابان یونسکو نیز قرار گرفت.

چوبک یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های پرونده ثبت جهانی را نگاه یکپارچه به مجموعه استحکامات الموت دانست و گفت: در این پرونده تنها قلعه الموت مطرح نیست، بلکه شبکه‌ای از هفت قلعه اصلی شامل لمسر، نویزرشاه، شمس‌کلایه، شیرکوه، ایلان و دیگر استحکامات دفاعی که به صورت هماهنگ از مرکز فرمانروایی الموت پشتیبانی می‌کردند، به عنوان یک نظام دفاعی واحد معرفی شده‌اند.

چوبک افزود: مطالعات انجام‌شده علاوه بر قلعه‌ها، روستاهای تاریخی، امامزاده‌ها، آثار فرهنگی، صنایع‌دستی و دیگر عناصر مرتبط با این چشم‌انداز فرهنگی را نیز دربر گرفته است. این نگاه میان‌رشته‌ای و مدیریت مستمر پایگاه از مهم‌ترین نقاط قوت پرونده در ارزیابی یونسکو بوده است.

او با اشاره به جایگاه تاریخی قلعه الموت گفت: این مجموعه تنها یک دژ نظامی نبوده، بلکه مرکز حکومت، دانش و فرهنگ در دوره اسماعیلیان محسوب می‌شده است. حضور دانشمندانی همچون خواجه نصیرالدین طوسی، وجود کتابخانه و فعالیت‌های علمی، نشان‌دهنده نقش فراتر از نظامی این مجموعه تاریخی است.

مدیر پایگاه الموت تصریح کرد: ثبت جهانی این اثر، پایان یک مسیر نیست، بلکه آغاز مرحله‌ای جدید برای حفاظت، معرفی و توسعه پایدار منطقه خواهد بود. این فرصت می‌تواند زمینه توسعه گردشگری فرهنگی، تقویت زیرساخت‌ها، افزایش همکاری‌های بین‌المللی و معرفی هرچه بیشتر میراث تاریخی ایران به جهان را فراهم کند.

چوبک از همه کارشناسان، پژوهشگران، مرمتگران و مدیرانی که طی بیش از دو دهه در شکل‌گیری پرونده ثبت جهانی الموت نقش داشته‌اند، قدردانی کرد و با تاکید بر نقش وزیر میراث فرهنگی در حمایت از این پرونده گفت: محمدابراهیم زارعی رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علی دارابی معاون میراث فرهنگی کشور و معصومه مصلی رییس پژوهشکده باستان شناسی در اهتمام به این پرونده تاثیر مهمی داشتند.

عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری خاطرنشان کرد: حفاظت از میراث‌فرهنگی تنها حفاظت از گذشته نیست، بلکه پاسداری از امروز و آینده و انتقال این میراث ارزشمند به نسل‌های آینده است.

انتهای پیام/

کد خبر 1405050400206
دبیر مهدی ارجمند

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha