اسماء سلیمانیان، مدیر پایگاه ملی میراثفرهنگی نوشآباد در یادداشتی نوشت: نام نوشآباد برگرفته از نام پادشاه بزرگ ساسانی، انوشیروان، است که شهر را بهعنوان پایتخت خود یا محلی استراتژیک بنانهاده بود. اما چرا «اویی»؟ کارشناسان معتقدند این نام ریشه در عملکرد شهر دارد؛ دالانهای پیچیده و تودرتوی این شهر بهگونهای بود که ساکنان برای یافتن یکدیگر در آن، فریاد میزدند «اویی!» یا «اُوئی!». این نام باستانی، اکنون باشکوه شهر زیرزمینی گرهخورده است.
شهر اویی مجموعهای پیچیده از دالانهای باریک، اتاقکها و کانالهای ارتباطی است که در سه سطح افقی و عمودی در عمق ۴ تا ۱۶ متری زمین حفرشدهاند. برخلاف تصور، این سازه صرفاً یک پناهگاه موقت نبوده، بلکه دارای امکاناتی برای زندگی موقت و ذخیره آذوقه بوده است.
یکی از برجستهترین ویژگیهای این شهر، سیستم تهویه طبیعی آن است. کانالهای U شکل، با استفاده از اختلاف فشار هوا، اکسیژنرسانی لازم را به اعماق شهر تضمین میکردند، شاهدی بر دانش پیشرفته هواشناسی و معماری دوره ساسانی.
تاکنون بخشهایی از این شهر با مساحت حدود ۴۰۰۰ مترمربع (در سه مجموعه مجزا) کشفشده است، درحالیکه بر اساس شواهد، وسعت آن بسیار بیشتر از این مقدار بوده است. ارتفاع راهروها حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ سانتیمتر است و جایگاه پیهسوزها بر دیوارها نشان میدهد که مسیرها همواره روشن بودهاند.
شواهد حاکی از وجود دو ورودی اصلی است که یکی احتمالاً برای حاکم و دیگری برای عموم مردم طراحیشده بود، که نشاندهنده نظم اجتماعی در زمان پناه گیری بوده است.
شهر زیرزمینی نوشآباد امروزه بهعنوان یکی از آثار ملی ایران ثبتشده و بهعنوان یک جاذبه منحصربهفرد گردشگری، هزاران بازدیدکننده را به خود جذب میکند. بازدید از این مکان فرصتی است تا عظمت معماری دفاعی ایران در دورانی که امنیت اهمیت حیاتی داشت، لمس شود. بهترین زمان برای بازدید از این منطقه، فصول معتدل بهار و پاییز است که هوای مطبوع منطقه، کاوش در دالانهای خنک زیرزمین را لذتبخشتر میسازد.
شهر اویی نوشآباد فراتر از یک اثر تاریخی؛ نمونهای ملموس از نبوغ انسان در سازگاری با شرایط محیطی و دفاعی است. این میراث باستانی، همچنان رازهای زیادی در دل خاک پنهان دارد که کاوشهای آینده میتواند ابعاد بیشتری از زندگی نیاکان ما را آشکار سازد.
انتهای پیام/
نظر شما