رضا تربتی فعال حوزه گردشگری در یادداشتی نوشت: گردشگری مذهبی از دیرباز در جوامع مختلف جایگاهی ویژه داشته است. حرکت انسانها به سوی اماکن مقدس، زیارتگاهها، بقاع متبرکه، مساجد، کلیساها، معابد و سایر فضاهای دینی، نهتنها پاسخ به یک نیاز معنوی، بلکه فرصتی برای تعامل اجتماعی، آشنایی با فرهنگها و انتقال سنتها بوده است. در جهان معاصر، با گسترش ارتباطات و افزایش تمایل به سفرهای هدفمند، گردشگری مذهبی به یکی از مهمترین محورهای صنعت گردشگری تبدیل شده و سهم قابل توجهی از جابهجاییهای سالانه گردشگران را به خود اختصاص داده است.
جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از پیشینهای غنی در حوزه تمدن، فرهنگ و مذهب، از ظرفیتهای کمنظیری در زمینه گردشگری مذهبی برخوردار است. وجود حرمهای مطهر ائمه اطهار (ع)، امامزادگان واجبالتعظیم، مساجد تاریخی، تکایا، حسینیهها و آیینهای مذهبی ریشهدار، ایران را به یکی از قطبهای مهم گردشگری مذهبی در منطقه و جهان اسلام تبدیل کرده است. شهرهایی همچون مشهد مقدس، قم، شیراز، ری، اراک و دهها شهر و روستای دیگر، هر یک با دارا بودن جاذبههای مذهبی و آیینی خاص، نقش مؤثری در جذب زائران داخلی و خارجی ایفا میکنند.
گردشگری مذهبی علاوه بر کارکردهای معنوی و فرهنگی، آثار اقتصادی قابل توجهی نیز به همراه دارد. حضور زائران موجب رونق خدمات اقامتی، حملونقل، صنایعدستی، تولیدات بومی و اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم برای جوامع محلی میشود. این موضوع بهویژه در مناطق کمتر برخوردار، میتواند بهعنوان ابزاری کارآمد برای توسعه منطقهای، کاهش مهاجرت و افزایش سطح رفاه اجتماعی مورد توجه قرار گیرد. از این رو، برنامهریزی اصولی و هدفمند در این حوزه، ضرورتی انکارناپذیر است.
در عین حال، توسعه گردشگری مذهبی نیازمند رعایت ملاحظات فرهنگی، اجتماعی و زیستمحیطی است. حفظ حرمت و قداست اماکن مذهبی، صیانت از ارزشهای دینی، مدیریت جمعیت زائران، ارتقای زیرساختها و ارائه خدمات شایسته و در شأن زائران، از جمله الزامات اساسی در این مسیر به شمار میرود. همچنین آموزش فعالان حوزه گردشگری، آشنایی آنان با مبانی فرهنگی و مذهبی مقاصد، و بهرهگیری از ظرفیت مشارکت مردمی، میتواند به ارتقای کیفیت تجربه زائران و افزایش رضایتمندی آنان منجر شود.
نقش دستگاههای اجرایی، نهادهای فرهنگی و مدیریت شهری در ساماندهی و توسعه گردشگری مذهبی بسیار حائز اهمیت است. تدوین اسناد بالادستی، اجرای طرحهای جامع، مرمت و احیای بناهای مذهبی تاریخی، بهبود دسترسیها و معرفی شایسته ظرفیتها از طریق ابزارهای نوین اطلاعرسانی، میتواند زمینهساز شکوفایی هرچه بیشتر این حوزه باشد. در این میان، تعامل سازنده میان بخش دولتی و خصوصی و جلب سرمایهگذاری مسئولانه، عاملی کلیدی در تحقق اهداف پیشبینیشده محسوب میشود.
در نهایت، گردشگری مذهبی فرصتی ارزشمند برای معرفی چهره واقعی فرهنگ دینی، تقویت همبستگی اجتماعی و ترویج صلح و معنویت در سطح ملی و بینالمللی است. توجه هوشمندانه و برنامهمحور به این ظرفیت عظیم، نهتنها به حفظ و پاسداشت میراث معنوی کشور کمک میکند، بلکه میتواند موتور محرک توسعه پایدار و متوازن در سالهای پیشرو باشد.
انتهای پیام/
نظر شما