رضا ریاحیان باستانشناس و پژوهشگر در یادداشتی نوشت: واژه جنگ در ذهن مردم با مفهوم تلخ نمایان است، تجاوز به هر سرزمین و اقوام با اهداف مختلف و دفاع در مقابل این تجاوز آثار مخربی بر ساختار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع برجا میگذارد که تا سالها و شاید دههها این تاثیرات مشهود است.
درسراسر جهان تجاوزات زیادی علیه ملتهای مختلف صورت گرفته که از مهمترین آنها میتوان به جنگ جهانی اول و دوم اشاره کرد؛ سرزمین ایران نیز در طول تاریخ مورد حمله و تجاوزهای مختلفی قرار گرفته که از شاخصترین آنها که در ذهن عموم ایرانیها باقی مانده می توان به حمله اسکندر مقدونی و آتش زدن تخت جمشید، حمله مغولها، حمله صدام حسین و دفاع مقدس هشت ساله، حمله رژیم جعلی اسرائیل در خرداد ماه سال جاری(جنگ ۱۲ روزه) و حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی در اسفندماه سال جاری(جنگ رمضان) اشاره کرد.
پس از جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹-۱۹۴۵) به دلیل تخریب آثار تاریخی به صورت گسترده سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد یونسکو ضوابط و مقرراتی ایجاد کرد که تحت کنوانسیون بین المللی ۱۹۵۴ لاهه با موضوع حمایت از اموال فرهنگی – تاریخی در زمان جنگ (آوریل ۱۹۵۴) به ثبت رسید، این کنوانسیون و آییننامه اجرایی آن به تائید مجلس شورای ملی(سابق) ایران رسیده است، هدف اصلی از تصویب کنوانسیون مذکور حفاظت از فرهنگها و خرده فرهنگهای اقوام مختلف جهان به عبارتی تنوع فرهنگی بوده که این موضوع بیشتر در آثار تاریخی مشهود و نمایان است.
در زمان دفاع مقدس هشت ساله تعداد محدودی آثار تاریخی ایران مورد حمله قرار گرفتن و همچنین در مدت جنگ دوازه روزه نیز کمتر آثار تاریخی آسیب دید، متاسفانه در زمان جنگ رمضان که در حال حاضر هنوز ادامه دارد از طرف رژیم صهیونی و آمریکا تعداد زیادی آثار تاریخی در بخش های مختلف چه به صورت مستقیم و غیر مستقیم مورد حمله قرار گرفتن و آسیب های فراوانی به ساختار و تزئینات معماری آنها وارد شده است که از مهمترین آنها می توان به میراث جهانی کاخ گلستان تهران و چهلستون اصفهان اشاره کرد.
مواریث فرهنگی( ملموس و ناملموس) نماد هویت، اصالت، هنر، پویایی و استقامت جوامع مختلف بشری در جهان محسوب می شوند، ملتهای مختلف ساکن در جهان با توجه به شرایط اقلیمی و جبر محیطی پیرامون، ساختار سیاسی، اجتماعی و اقتصادی خود را شکل می دهند که تمامی این شاخص ها در آثار تاریخی تبلور یافته است. به همین دلیل یونسکو با ایجاد ضوابط و مقرراتی در جهت حمایت این مواریث فرهنگی اقدامات انجام میدهد، گرچه متاسفانه آنچه از رویکردهای حال حاضر این سازمان استنتاج می شود مخصوصا در مدت جنگ رمضان با توجه به تخریب عمدی آثار ثبت جهانی و ملی ایران توسط دشمن متجاوز موضع گیری قابل قبول ولی متاسفانه فاقد هرگونه قدرت اجرایی و عملیاتی است.
با توصیفات ارائه شده میتوان گفت در زمان بحران از جمله جنگ بیشترین جنبه آثار تاریخی که باعث همگرایی اقوام و ملتها میشود جنبه استقامت آنها است، به همین دلیل بعضی از کشورهای متجاوز در جهت تضعیف روحیه ملتها اقدام حمله به این آثار میکنند.
در حال حاضر رویکرد بعضی از قدرتهای امپریالیستی، یکسانسازی جوامع مختلف در ابعاد سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است که این موضوع یک تهدید در مقابل تنوع فرهنگی مردم جهان است، یکی از ابزارهای مهم برای مقابله با یکسانسازی فرهنگی اقوام و ملتها آثار تاریخی هستند و به عبارتی مواریث فرهنگی نماد مقاومت هر جامعهای درمقابل ایده جهانی سازی در نظر گرفته میشوند.
ایران با پیشینه تاریخی، فرهنگی و طبیعی یکی از کشور های تاثیرگذار در تمدن و فرهنگ غنی جهان است، که نقش مهمی در زمینه مقابله با ایده جهانیسازی در طول دوران های مختلف داشته، در حال حاضر حمله به مواریث تاریخی فرهنگی آن از طرف رژیم متخاصم صهیونیستی و آمریکا در راستای حذف نمادهای مقاومت مردم عزیز ایران است.
انتهای پیام/
نظر شما