بهگزارش خبرنگار میراثآریا، در پی حمله بامداد سهشنبه ۲۶ اسفندماه ۱۴۰۴ به مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد، یکی از مهمترین و گستردهترین پهنههای میراثی کشور، بخشهای قابل توجهی از این مجموعه دچار آسیبهای جدی و بعضاً ساختاری شد.
در همین راستا، حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، روز سوم فروردین ۱۴۰۵ با حضور در این مجموعه، ضمن بازدید میدانی از بخشهای آسیبدیده، روند مستندسازی خسارات را با هدف ارائه گزارش رسمی به یونسکو و پیگیری در چارچوب سازوکارهای حقوقی و بینالمللی آغاز کرد.
بررسیهای اولیه نشان میدهد که موج انفجارها و اصابت ترکشها، طیفی گسترده از آسیبها را به ۱۵ کاخموزه این مجموعه وارد کرده است. این خسارات شامل تخریب و شکستگی شیشهها، آسیب به دیوارها و سقفها، تخریب تزئینات داخلی، کندهشدن درها و پنجرههای چوبی و صدمات جدی به شیروانیها است؛ آسیبهایی که در برخی بناها به سطح تهدیدات سازهای نیز رسیده است.
در میان بناهای آسیبدیده، سه مجموعه شاخص یعنی کاخموزه سبز—بهعنوان یکی از کهنترین و ارزشمندترین کاخهای مجموعه با قدمتی بیش از یک قرن—عمارت والی متعلق به دوره قاجار و موزه برادران امیدوار بهعنوان تنها موزه تخصصی جهانگردی در ایران، بیشترین حجم خسارات را متحمل شدهاند؛ بهگونهای که در برخی بخشها نشانههایی از آسیبهای عمیق سازهای نیز قابل مشاهده است.
همچنین سایر فضاهای فرهنگی این مجموعه از جمله کاخموزه ملت، کاخموزه هنرهای زیبا، کاخموزه استاد فرشچیان، کاخموزه ظروف سلطنتی، کاخموزه پوشاک، موزه سلاحهای درباری، کاخ بهمن، کاخموزه بهزاد و ساختمانهای پشتیبانی نظیر کتابخانه، روابط عمومی و مجموعه بلیتفروشی دربند نیز از این آسیبها مصون نمانده و دچار خسارات گستردهای شدهاند.
با این حال، بر اساس اعلام مسئولان، بهدلیل انتقال پیشینی اشیاء تاریخی به مخازن امن— این اشیا از آسیب مصون مانده است؛ موضوعی که بیانگر کارآمدی تدابیر پیشگیرانه در حوزه حفاظت از اموال منقول فرهنگی است.
مجموعه سعدآباد که سالانه میزبان حدود دو میلیون بازدیدکننده داخلی و خارجی است، از حیث تاریخی، هنری و هویتی، یکی از مهمترین کانونهای بازنمایی تمدن ایرانی در سطح ملی و بینالمللی محسوب میشود. این در حالی است که طی دو سال گذشته و در سایه توجه ویژه به حوزه مرمت، بخش قابل توجهی از چالشهای حفاظتی این مجموعه مرتفع شده بود.
اکنون، با ورود کمیسیون ملی یونسکو به فرآیند مستندسازی و پیگیری، انتظار میرود پرونده این آسیبها در چارچوب نهادهای بینالمللی ذیربط مطرح شده و زمینه برای مطالبهگری حقوقی، جلب حمایتهای جهانی و تسریع در فرآیند مرمت و احیای این میراث گرانسنگ فراهم شود؛ مسیری که نهتنها در راستای صیانت از یک مجموعه تاریخی، بلکه در دفاع از هویت فرهنگی و حافظه تمدنی ایران معنا پیدا میکند.
انتهای پیام/
نظر شما