مسعود زیارتی مسئول روابطعمومی و امورفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گلستان در یادداشتی بهمناسبت روز جهانی روابطعمومی و ارتباطات، نوشت: در جهان امروز، روابط عمومیها از قالب سنتی اطلاعرسانی فاصله گرفته و به بازیگران اصلی عرصه معنا، روایت و ادراک عمومی تبدیلشدهاند. این تحول در حوزههای تخصصی مانند میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، ابعاد پیچیدهتر و درعینحال راهبردیتری پیدا کرده است؛ چراکه این حوزهها تنها با «سازمان» سروکار ندارند، بلکه با «هویت»، «فرهنگ» و «تصویر ذهنی جامعه» گرهخوردهاند.
در استان گلستان که بهعنوان یکی از کانونهای مهم تنوع فرهنگی، تاریخی و طبیعی کشور شناخته میشود، روابطعمومی در حوزه میراثفرهنگی نقشی فراتر از انتشار اخبار ایفا میکند. اینجا هر خبر، هر تصویر و هر روایت، بخشی از بازنمایی یک سرمایه تمدنی است که باید با دقت، ظرافت و نگاه راهبردی به جامعه عرضه شود. درواقع، روابطعمومی در این حوزه را میتوان «واسطه میان گذشته و آینده» دانست؛ واسطهای که میراث تاریخی را به زبان امروز ترجمه میکند.
یکی از مهمترین کارکردهای روابطعمومی در این حوزه، «روایتسازی هویت فرهنگی» است. میراثفرهنگی تنها مجموعهای از آثار تاریخی نیست، بلکه حامل معنا، سبک زندگی و حافظه جمعی یک ملت است. اگر این میراث بهدرستی روایت نشود، در سطح افکار عمومی به مجموعهای از اشیاء و بناهای بیروح تقلیل مییابد. اینجاست که روابطعمومی با تولید محتوای هدفمند، مستند و جذاب، به احیای معنای فرهنگی این آثار کمک میکند و آنها را به بخشی از زندگی امروز جامعه پیوند میزند.
در حوزه گردشگری نیز روابطعمومی نقش تعیینکنندهای در شکلدهی به «تصویر مقصد» دارد. انتخاب یک استان یا شهر بهعنوان مقصد سفر، بیش از آنکه یک تصمیم صرفاً اقتصادی باشد، یک تصمیم ذهنی و احساسی است. این تصویر ذهنی از طریق روایتهای رسانهای، محتوای دیجیتال، تجربه گردشگران و عملکرد روابطعمومی شکل میگیرد. بنابراین، روابطعمومی در گردشگری نهفقط اطلاعرسان، بلکه «طراح تصویر مقصد» است؛ تصویری که میتواند جریان گردشگر را تقویت یا تضعیف کند.
در بخش صنایعدستی نیز روابطعمومی نقشی حیاتی در معرفی هنرمندان، محصولات و ارزشهای فرهنگی نهفته در این هنرها دارد. صنایعدستی تنها کالاهای مصرفی نیستند، بلکه حامل فرهنگ، تاریخ و خلاقیت بومیاند. روابطعمومی با معرفی صحیح این ظرفیتها، میتواند به توسعه بازار، حمایت از هنرمندان و ترویج فرهنگ مصرف تولیدات بومی کمک کند. در این میان، روایت زندگی هنرمندان و پشتصحنه تولید آثار، یکی از مؤثرترین ابزارهای ارتباطی برای ایجاد پیوند عاطفی میان مخاطب و محصول است.
بااینحال، روابطعمومی در این حوزه با چالشهای جدی نیز مواجه است. یکی از مهمترین چالشها، «کمتوجهی به روایت حرفهای» و بسنده کردن به اطلاعرسانی صرف است. درحالیکه مخاطب امروز، بهویژه در فضای رسانههای اجتماعی، به دنبال روایتهای انسانی، جذاب و قابللمس است. چالش دیگر، ضعف در تولید محتوای چندرسانهای و استفاده ناکافی از ظرفیتهای تصویر، ویدئو و روایت دیجیتال است که میتواند در معرفی میراث و گردشگری نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
از سوی دیگر، ورود فناوریهای نوین ازجمله هوش مصنوعی، فرصتهای تازهای برای روابطعمومی در این حوزه ایجاد کرده است. تحلیل دادههای گردشگری، شناخت رفتار مخاطب، تولید محتوای هوشمند و هدفمند، و مدیریت بهتر ارتباطات رسانهای ازجمله این فرصتهاست. بااینحال، استفاده از این ابزارها باید همراه با حفظ اصالت فرهنگی و پرهیز از سطحیسازی میراث باشد.
درنهایت، میتوان گفت روابطعمومی در حوزه میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، یک نقش چندلایه و راهبردی دارد: از یکسو روایتگر گذشته و حافظ هویت فرهنگی است، از سوی دیگر طراح تصویر آینده گردشگری و توسعه فرهنگی محسوب میشود. در این میان، مسئولیت روابطعمومی تنها انتقال پیام نیست، بلکه «خلق معنا» و «توسعه فهم عمومی از میراث» است.
بر این اساس، هرچه روابطعمومی در این حوزه حرفهایتر، خلاقتر و مبتنی بر روایتهای دقیقتر عمل کند، امکان تبدیل ظرفیتهای فرهنگی به فرصتهای توسعهای نیز بیشتر خواهد شد؛ فرصتی که میتواند استانهایی مانند گلستان را در نقشه گردشگری و فرهنگی کشور، پررنگتر و اثرگذارتر سازد.
انتهای پیام/
نظر شما