روایت ایستادگی میراث ایران در میانه جنگ و بحران/ تدوین اسناد ملی میراث و موزه‌داری در دستور کار

آیین گرامیداشت روز جهانی موزه‌ها و آغاز هفته میراث‌فرهنگی، در حالی امروز در خانه هنرمندان ایران برگزار شد که مسئولان حوزه میراث‌فرهنگی، موزه‌داری و نهادهای بین‌المللی فرهنگی، با اشاره به آسیب‌دیدگی ۱۴۹ اثر تاریخی، ۵ اثر ثبت‌جهانی و ۵۴ موزه کشور در جریان جنگ‌های اخیر، بر ضرورت بازتعریف جایگاه جهانی موزه‌های ایران، تقویت اقتصاد میراث‌فرهنگی، توسعه همکاری‌های بین‌المللی و نقش موزه‌ها در ترویج صلح، انسجام اجتماعی و تاب‌آوری فرهنگی تاکید کردند.

به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، آیین گرامیداشت روز جهانی موزه‌ها و آغاز هفته میراث‌فرهنگی، صبح امروز ۲۸ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ با حضور مدیران فرهنگی، مسئولان حوزه میراث‌فرهنگی، نمایندگان نهادهای بین‌المللی، فعالان موزه‌داری و پژوهشگران در خانه هنرمندان ایران برگزار شد؛ مراسمی که بیش از هر چیز، تصویری از ایستادگی میراث ایران در برابر بحران، جنگ و تهدیدهای فرهنگی را به نمایش گذاشت.

در این آیین، علی دارابی قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور، با اشاره به شرایط دشوار یک‌سال گذشته، گفت: ایران طی یک سال اخیر دو جنگ را تجربه کرده و در این مسیر، افزون بر خسارت‌های انسانی، میراث‌فرهنگی کشور نیز متحمل آسیب‌های جدی شده است.

او با اشاره به ابعاد خسارات واردشده به میراث تاریخی کشور افزود: در جریان این رخدادها، ۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان، ۵ اثر ثبت‌جهانی و ۵۴ موزه آسیب دیدند و این زخم عمیقی بر پیکره میراث‌فرهنگی ایران بر جای گذاشت.

دارابی با تاکید بر اینکه برگزاری هفته میراث‌فرهنگی در چنین شرایطی حامل پیامی روشن از پایداری فرهنگی ملت ایران است، تصریح کرد: ملت ایران در دشوارترین شرایط نیز از هویت تاریخی و سرمایه تمدنی خود صیانت می‌کند و امیدواریم به‌زودی شاهد غلبه بر دشمنان و عبور از بحران‌های تحمیلی باشیم.

قائم‌مقام وزیر میراث‌فرهنگی در ادامه سخنان خود، بر ضرورت بازنگری راهبردی در حوزه موزه‌داری و میراث‌فرهنگی تاکید کرد و گفت: ایران با پشتوانه تمدنی خود باید در عرصه جهانی نقش‌آفرینی مؤثرتری داشته باشد و نهادهای فعال در حوزه موزه‌داری باید بتوانند در معادلات فرهنگی جهان اثرگذار ظاهر شوند.

او با اشاره به همکاری‌های مشترک با ایکوم افزود: اگرچه در مجامع بین‌المللی از تمدن و فرهنگ ایران قدردانی می‌شود، اما جایگاه واقعی ایران در بسیاری از این رویدادها متناسب با ظرفیت‌های فرهنگی کشور نیست و توسعه همکاری‌های مشترک با شورای بین‌المللی موزه‌ها می‌تواند بخشی از این خلا را جبران کند.

دارابی همچنین اقتصاد میراث‌فرهنگی را یکی از مسائل بنیادین حوزه موزه‌داری دانست و اظهار کرد: علاقه و دغدغه فرهنگی اگرچه اساس فعالیت در این حوزه است، اما بدون طراحی سازوکارهای اقتصادی پایدار، امکان توسعه و پایداری موزه‌ها فراهم نخواهد شد.

او افزود: اقتصاد موزه‌داری نیازمند برنامه‌ریزی، حمایت‌های ساختاری و تدوین الگوهای اجرایی مشخص است و در همین راستا از کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی درخواست شده تا در تقویت زیرساخت‌های اقتصادی میراث‌فرهنگی مشارکت مؤثر داشته باشد.

معاون میراث‌فرهنگی کشور همچنین آموزش را یکی از حلقه‌های مغفول‌مانده این حوزه توصیف کرد و گفت: نظام آموزشی مرتبط با میراث‌فرهنگی و موزه‌داری نیازمند تحول جدی است و ایکوم می‌تواند در قالب تفاهم‌نامه‌های تخصصی و زمان‌بندی‌شده، نقش مهمی در این مسیر ایفا کند.

او در بخش دیگری از سخنانش از تدوین اسناد ملی حوزه میراث و موزه‌داری خبر داد و اظهار داشت: سند ملی میراث‌فرهنگی و سند ملی موزه‌داری در دستور کار قرار دارد و تصویب این اسناد می‌تواند نقطه عطفی در سیاست‌گذاری فرهنگی کشور باشد.

در ادامه این مراسم، حسن فرطوسی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، با اشاره به شرایط پرتنش جهان معاصر، گفت: امروز دغدغه‌مندان آزادی و فرهنگ، بیش از هر زمان دیگری نگران آینده بشر هستند و به همین دلیل، روز جهانی موزه‌ها امسال با محور «پیونددهنده جهان گسسته» نام‌گذاری شده است.

او افزود: در جهانی که شکاف‌ها و تعارض‌ها رو به افزایش است، گفت‌وگو ارزشمندترین ابزار انسجام اجتماعی محسوب می‌شود و موزه‌ها می‌توانند بستری مؤثر برای شکل‌گیری این گفت‌وگو باشند.

منیر خلقی رئیس ایکوم ایران نیز با تاکید بر نقش موزه‌داران در روزهای بحرانی اخیر اظهار کرد: روزهای دشوار موزه‌ها به بخشی از حافظه تاریخی این سرزمین تبدیل خواهد شد، اما آنچه اهمیت دارد، ایستادگی و مسئولیت‌پذیری موزه‌داران در صیانت از میراث ملی است.

او ادامه داد: شورای بین‌المللی موزه‌ها در هشتادمین سال تأسیس خود، بیش از گذشته بر مفاهیمی چون صلح، کاهش نابرابری، تقویت جوامع فراگیر و توسعه پایدار تاکید دارد و اشتراک‌گذاری دانش و تجربیات می‌تواند به ترمیم آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی کمک کند.

گلناز گلصباحی نایب‌رئیس ایکوم جهانی نیز در سخنانی، موزه‌ها را حلقه اتصال جوامع ازهم‌گسسته توصیف کرد و گفت: ذات موزه‌ها بر احترام به تکثر فرهنگی و گفت‌وگوی تمدنی استوار است و از همین رو، این نهادها می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در بازسازی پیوندهای انسانی ایفا کنند.

احمد محیط طباطبایی رئیس انجمن ملی موزه‌های ایران نیز با اشاره به تجربه موزه‌ها در دوران بحران، بر ضرورت تقویت حمایت‌های اجتماعی و اقتصادی از موزه‌ها تاکید کرد و گفت: حفاظت از موزه‌ها تنها به معنای حفاظت فیزیکی نیست، بلکه حفاظت اجتماعی و حفظ پیوند موزه با جامعه نیز اهمیتی بنیادین دارد.

او با اشاره به فعالیت برخی موزه‌ها در روزهای جنگ افزود: شماری از موزه‌ها حتی در شرایط بحرانی نیز تعطیل نشدند و در ایفای مسئولیت اجتماعی خود نقش‌آفرینی کردند که موزه صلح از جمله این مجموعه‌ها بود.

محیط طباطبایی همچنین خواستار حمایت دولت از موزه‌های خصوصی شد و گفت: استمرار فعالیت این موزه‌ها نیازمند همراهی جدی سازمان برنامه و بودجه و وزارت میراث‌فرهنگی است.

در ادامه مراسم، محمد بهشتی نیز با اشاره به مفهوم «پیوند» به‌عنوان شعار امسال روز جهانی موزه‌ها، گفت: ایران به واسطه پیشینه تمدنی خود، ظرفیت آن را دارد که پرچمدار صلح، گفت‌وگو و همزیستی فرهنگی در جهان باشد.

پخش پیام تصویری آنتونیو رودریگز رئیس ایکوم جهانی و سخنرانی فرخ طایر سرپرست دفتر منطقه‌ای یونسکو در ایران، از دیگر بخش‌های این مراسم بود.

همچنین در پایان این آیین، از شماری از موزه‌داران و مدیران فعال حوزه میراث‌فرهنگی و موزه‌داری در استان‌های مختلف کشور تقدیر و تمبر یادبود کاخ چهل‌ستون و کاخ گلستان رونمایی شد.

انتهای پیام/

کد خبر 1405022802029
دبیر مهدی نورعلی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha