میراثآریا: غار کرفتو یکی از غارهای اسرار آمیز و از بزرگترین غارهای باستانی کشور به شمار میرود که در استان کردستان و در یک رشته کوه آهکی در شمال درهای عمیق و زیبا جای گرفته است و در اطراف آن پناهگاهها، دخمهها و حفرههای متعددی دیده میشود.
برای بازدید از زیباییهای این غار پر رمز و راز باید از شهرستان دیواندره به سمت شهرستان سقز حرکت کنید؛ پس از رسیدن به سه راهی تکاب، به سمت راست و با در پیش گرفتن تابلوی راه کرفتو مسیر را ادامه دهید تا در نهایت غار در سمت چپ شما نمایان شود.
این غار یکی از بزرگترین و شگفتانگیزترین غارهای دستکند ایران است و یکی از جذابترین بخشهای آن، کتیبهای یونانی در یکی از ورودیهای آن است که نشان میدهد این مکان در دوران باستان با تمدنهای مختلف در ارتباط بوده است.
در این غار زیبا دو بخش طبیعی و دستکند وجود دارد که بخش دستکند مربوط به حضور انسانها در دورههای مختلف تاریخ است و به عنوان یکی از بینظیرترین مدلهای معماری محسوب میشود.
این غار باستانی در دوران مزوزوئیک شکل گرفته و در طی زمانهای مختلف مورد سکونت و استفاده انسان قرار گرفته است.
غار کرفتو در چهار طبقه شامل دو بخش طبیعی و دستکند است که در دوران دوم زمینشناسی شکل گرفته و از نوع غارهای آهکی است که بخش طبیعی آن دالانی به طول ۷۵۰ متر دارد.
قسمت جلویی غار که محل سکونت انسان و قدمتی بیش از سه هزار سال دارد شامل هفت اتاق و ۹ راهرو در چهار طبقه است که رمز و راز این غار را دو چندان میکند.
دهانه ورودی غار کرفتو در ارتفاع ۲۰ تا ۲۵ متری از دامنه کوه قرار دارد که در گذشته پلکانی برای دسترسی به آن وجود نداشت اما اکنون با دسترسی ۱۸۰ پله میتوانید بهراحتی از آن بالا بروید.
این غار دارای تالارهایی با ارتفاع بالا، مسیرهای پرپیچوخم، دالانها و دهانههای متعددی است که به یکدیگر راه دارند و تاکنون کسی قادر به شناسایی تمامی این مسیرها و تهیه نقشه کامل از آن نبوده است.
در معماری این غار علاوه بر ایجاد اتاقها و راهروهای عبوری، سعی شده تا اتاقها با هم مرتبط باشند و نورگیرهایی به سمت بیرون تعبیه شدهاند و بر دیوارهای غار در بعضی از اتاقها نقوشی به صورت تجریدی از حیوانات، انسان و گیاه حجاری شده است.
این غار در گذشته مأمن و پناهگاه مردم در هنگام حمله اقوام مختلف بوده است و به همین دلیل در میان مردمان محلی منطقه، با نام غار قلعه کرفتو یا قهلای کهرفتو شناخته میشود.
عدهای براین اعتقاد هستند که واژه کرفتو در اصل گرفتو بوده که در زبان کردی به فتح معنی شده است، هرچند غار دورهای در اثر یورش آسیبدیده و پس از یک جنگ خونین فتح شده است، اما بسیاری بعید میدانند که نام محل در اثر این فتح و پیروزی باشد.
موقعیت غار کرفتو به گونهای است که به طور کلی بادگیر نبوده و در زمستان دامنه جنوبی را نمیپوشاند، در حالی که ۵۰۰ متر دورتر و در جنوب شرق، غار بادگیر بوده و برف آن را کاملا می پوشاند، به همین دلیل در زمستانها و هنگام سرما درون غار گرم و در تابستان به لحاظ کوران باد غار خنک است.
غار کرفتو درسال ۱۸۱۸ میلادی توسط سر رابرت کرپورتر بازدید و کتیبه آن خوانده شد، در سال ۱۸۳۸ میلادی هنری اولینسون از غار بازدید کرد و آنچه را که به وسیله کرپورتر از کتیبه خوانده شده بود، اصلاح کرد.
در سال ۱۹۶۳، سر اورل اشتین همراه با دستیار هنریاش ایوب خان نقشه اتاقهای حجاری شده، راهروها و دهلیزهای طبیعی را تهیه کردند که البته اکنون با توجه به این که خاکبرداری و پاک سازی راهروها و دهلیزها به طور کامل انجام گرفته، نقشه اشتین کامل نیست.
این غار باستانی در ۲۰ بهمنماه سال ۱۳۱۸ با شماره ۳۳۰ در فهرست میراث ملی کشور به ثبت رسیده است و هم اکنون نیز در مسیر ثبت جهان شدن قرار دارد.
با تداوم تعطیلی موزهها و بناهای تاریخی شاخص استان از جمله موزه مردمشناسی خانه کُرد، موزه باستانشناسی و عمارت خسروآباد، به دلیل خسارت در پی تجاوز آمریکایی- صهیونیستی به محدوده این اماکن، محوطه تاریخی غار باستانی کرفتو در طول ایام نوروز ۱۴۰۵ محدودیتی برای بازدید ندارد و آماده میزبانی شایسته از مسافران و گردشگران نوروزی است.
انتهای پیام/
نظر شما